Άρθρα

Έρπης Ζωστήρας Ματιών

οφθαλμικός έρπης ζωστήρας

Ο Έρπης ζωστήρας προκαλείται από την αναζωπύρωση του ιού της ανεμοβλογιάς που παραμένει για χρόνια μετά την αρχική λοίμωξη στην παιδική ηλικία μέσα στο νευρικό μας σύστημα. Η επανενεργοποίηση του ιού συμβαίνει συχνότερα λόγω προχωρημένης ηλικίας, όμως όλο και συχνότερα προσβάλλονται νεότερα άτομα και στις περιπτώσεις αυτές η αποδυνάμωση του ανοσοποιητικού θεωρείται η αιτία.

Ο Έρπης ζωστήρας προκαλεί κόκκινα εξανθήματα και φουσκάλες στο δέρμα και στο 10%  των περιπτώσεων προσβάλλει το πρόσωπο και τη περιοχή γύρω από τα μάτια μας. Χαρακτηριστικά τα εξανθήματα εμφανίζονται στο μισό του προσώπου όπως στη φωτογραφία δίνοντας μία πολύ τυπική κλινική εικόνα. Η προσβολή του οφθαλμού έχει μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια με την άμεση έναρξη αντι-ιϊκής αγωγης από το στόμα αλλά και με ταυτόχρονη χορήγηση τοπικών φαρμάκων στο μάτι.

Οφθαλμικός Έρπης ζωστηρας σε νέους – πιθανές αιτίες.

Σε νέους ασθενείς η χρόνια κόπωση και περίοδοι έντονου άγχους έχουν συσχετιστεί με εμφάνιση οφθαλμικού έρπητα ζωστήρα. Επίσης αυτοάνοσα νοσήματα καθώς και σπανιότερα ανοσοκαταστολή λόγω HIV μπορούν να ευνοήσουν την επανενεργοποίηση του ιού. Το 90% των ασθενών ωστόσο είναι ανοσοεπαρκή.

Ποια είναι τα συμπτώματα του οφθαλμικού Ερπητα ζωστήρα?

Υπάρχουν τρία στάδια της πορείας της νόσου. Στο πρώτο στάδιο ο ασθενής παρατηρεί κόπωση, πυρετό, πονοκέφαλο, κάψιμο και τσούξιμο στο δέρμα γύρω από τα μάτια και στο μέτωπο. Αυτά τα συμπτώματα εμφανίζονται λίγες ώρες ως μία εβδομάδα πριν την εμφάνιση των εξανθημάτων του δέρματος. Το δεύτερο στάδιο χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση κοκκινίλας και εξανθημάτων στο δέρμα με τη χαρακτηριστική κατανομή στο μισό του προσώπου. Τα εξανθήματα δίνουν τη θέση τους μέσα σε λίγες ημέρες σε φυσαλίδες οι οποίες σπάνε και ξεφλουδίζουν. Όλο αυτό το διάστημα που διαρκεί έως 10 ημέρες, υπάρχει έντονος πόνος και φαγούρα σε όλη την περιοχή που έχει προσβληθεί. Το τρίτο και τελευταίο στάδιο είναι η ουλοποίηση των φυσαλίδων που κρατά έως ένα μήνα.

Τι μπορεί να πάθει το μάτι από τον οφθαλμικό Έρπητα ζωστήρα?

Ο οφθαλμικός Έρπης ζωστήρας μπορεί να προκαλέσει φλεγμονές σε διάφορα μέρη του ματιού, με συχνότερη εμφάνιση στον κερατοειδή (κερατίτιδα), τον σκληρό χιτώνα (σκληρίτιδα) αλλά και στο εσωτερικό του ματιού με τη μορφή ραγοειδίτιδας. Η προσβολή του αμφιβληστροειδή χιτώνα (αμφιβληστροειδίτιδα) είναι ακόμα πιο σπάνια αλλά δυνητικά καταστροφική για την όραση. Στις περισσότερες περιπτώσεις το άνω βλέφαρο πρήζεται και πέφτει και ο επιπεφυκότας (το λευκό του ματιού) κοκκινίζει. Τέλος αν ο ιός επεκταθεί σε κοντινά νεύρα που ελέγχουν τις κινήσεις του ματιού μπορεί να παρουσιαστεί περιορισμός της κινητικότητας και διπλωπία.

Προκαλεί μακροχρόνια προβλήματα ο οφθαλμικός Έρπης ζωστήρας?

Η νόσος μπορεί να αφήσει χρόνιο πόνο, την λεγόμενη μεθερπητική νευραλγία. Αυτή μπορεί να εμφανιστεί αμέσως μετά την υποχώρηση των εξανθημάτων έως και ένα χρόνο μετά την εμφάνιση του Έρπητα. Η μεθερπητική νευραλγία είναι μία από τις σημαντικότερες επιπλοκές της νόσου και είναι σημαντικό να ξεκινήσει η θεραπεία όσο το δυνατόν γρηγορότερα καθώς η καθυστέρηση έναρξής της αυξάνει την συχνότητα εμφάνισής της. Παρά τη θεραπεία τα στατιστικά δείχνουν πως τουλάχιστον ένας στους τέσσερις θα αναπτύξει μεθερπητική νευραλγία.

Ποια είναι η θεραπεία και πόσο διαρκεί?

Η θεραπεία αρχίζει εντός 3 ημερών από την εμφάνιση του εξανθήματος και περιλαμβάνει αντι-ιϊκά χάπια Ασικλοβίρης (800mg 5 φορές την ημέρα) για δέκα ημέρες. Συχνοί οφθαλμολογικοί έλεγχοι είναι απαραίτητοι το διάστημα αυτό για να εξασφαλιστεί ότι το μάτι δεν έχει προσβληθεί. Στις περισσότερες περιπτώσεις δίνεται και τοπική αντι-ιϊκή αγωγή σε μορφή αλοιφής. Για την αντιμετώπιση της μεθερπητικής νευραλγίας δίνεται ειδική αγωγή σε συνεννόηση με τον νευρολόγο και περιλαμβάνει την ουσία γκαμπαπεντίνη ή τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά.

Υπάρχει πρόληψη της νόσου?

Από το 2006 εγκρίθηκε στην Αμερική το εμβόλιο κατά του έρπητα ζωστήρα (Zostavax) για ασθενείς με φυσιολογικό ανοσοποιητικό ηλικίας άνω των 60 και για ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς άνω των 50. Η συχνότητα εμφάνισης της νόσου μειώθηκε κατά 50% με το εμβόλιο.

Υπάρχει συσχέτιση του οφθαλμικού Έρπη ζωστήρα και του κορωνοϊού?

Την εποχή του κορωνοϊού παρατηρείται παγκοσμίως αύξηση της εμφάνισης του οφθαλμικού Έρπη ζωστήρα. Αν και δεν υπάρχει στη βιβλιογραφία άμεση συσχέτιση των δύο ιών, ο κορωνοϊός εξασθενεί το ανοσοποιητικό σύστημα και πιθανώς ευνοεί την επανενεργοποίηση του ιού της ανεμοβλογιάς. Υπάρχουν μικρές έρευνες που παρουσιάζουν περιστατικά ταυτόχρονης συνύπαρξης των δύο ιών και εμφάνισης των τυπικών εξανθημάτων του Έρπητα ζωστήρα σε ασθενείς θετικούς στον Covid-19.

Ο οφθαλμικός Έρπης ζωστήρας αποτελεί όλο και συχνότερο πρόβλημα παρά την ευρεία χρήση των εμβολίων. Σε περίπτωση εμφάνισης παρόμοιων συμπτωμάτων είναι απαραίτητη η άμεση δερματολογική και οφθαλμολογική εξέταση.

Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε μαζί μας στο 210-3624449 ή μέσω email στο info@drbezatis.gr.

 

 

 

O Δρ. Θάνος Μπεζάτης είναι χειρουργός οφθαλμίατρος στην Αθήνα και διατηρεί σύγχρονο οφθαλμολογικό ιατρείο στο Κολωνάκι. Ειδικεύεται στη χειρουργική του καταρράκτη, τη διαθλαστική χειρουργική και στη χειρουργική βλεφάρων και δακρυϊκού συστήματος. Είναι ειδικευθείς και διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Βόννης και μετεκπαιδευμένος επί εξαετία στο Ηνωμένο Βασίλειο. Έχει διατελέσει διευθυντής τμήματος Καταρράκτη και Οφθαλμοπλαστικής του Moorfields Eye Hospital London.