Τι είναι ο έρπης στο μάτι;
Ο έρπης στο μάτι είναι μια λοίμωξη που προκαλείται κυρίως από τον ιό Herpes simplex virus type I (HSV-1). Ο έρπης ζωστήρας στο μάτι αντίθετα προκαλείται από τον ιό της ανεμοβλογιάς (Varicella zoster virus). Ο οφθαλμικός έρπης διακρίνεται στον έρπη στο μάτι εξωτερικά, δηλαδή στο βλέφαρο ή τον επιπεφυκότα και τον έρπη στο μάτι εσωτερικά, δηλαδή στον κερατοειδή και την ίριδα.
Ο έρπης στο μάτι εσωτερικά ενέχει σοβαρούς κινδύνους για την όραση. Ο ιός μπορεί να μεταδοθεί με επαφή (σάλιο ή δέρμα μολυσμένου ατόμου), αυτομόλυνση (μεταφορά του ιού από άλλο σημείο του σώματος με έρπη π.χ. χείλη) και τέλος μπορεί να επανενεργοποιηθεί (σε περιπτώσεις παλαιότερης ακόμα και ασυμπτωματικής μόλυνσης) σε περιόδους άγχους, κόπωσης ή πεσμένου ανοσοποιητικού.
Ο έρπης ματιών είναι μία από τις πιο συχνές αιτίες κερατοειδικής μόλυνσης που οδηγούν σε δημιουργία εκτεταμένων ουλών κερατοειδούς και απώλειας όρασης.
Τι είναι ο έρπης ζωστήρας στο μάτι;
Ο έρπης ζωστήρας στο μάτι είναι μία οφθαλμική λοίμωξη που εμφανίζεται στη μία μόνο πλευρά του προσώπου και εκδηλώνεται με επώδυνο εξάνθημα στο μέτωπο, τη μύτη και γύρω από τον οφθαλμό. Πιο συχνά εμφανίζεται σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας αλλά μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία και προκαλείται από επανενεργοποίηση παλαιότερης λοίμωξης με τον ιό της ανεμοβλογιάς.
Πώς μεταδίδεται ο έρπης στο μάτι;
Η μετάδοση του έρπη στο μάτι μπορεί να γίνει με τρεις διαφορετικούς μηχανισμούς:
- Άμεση μεταφορά του ιού στο μάτι μέσα από επαφή με εκκρίσεις ατόμου που έχει ενεργή λοίμωξη επιχείλιου έρπητα. Η άμεση μετάδοση μπορεί να γίνει και μέσω κοινής χρήσης αντικειμένων όπως πετσέτα.
- Αυτομόλυνση ατόμου με επιχείλιο ή άλλη ερπητική βλάβη στο σώμα του αγγίζοντας ή τρίβοντας το μάτι του έχοντας προηγουμένως ακουμπήσει τη μολυσμένη περιοχή.
- Η αναζωπύρωση ή επανενεργοποίηση έρπη που έχει παραμείνει στο τρίδυμο νεύρο μετά από παλαιότερη λοίμωξη. Σε περιόδους κόπωσης, έντονου άγχους ή πεσμένου ανοσοποιητικού μπορεί να εμφανιστούν σημάδια ερπητικής λοίμωξης χωρίς να έχει υπάρξει επαφή με μολυσμένο άτομο.
Ποια είναι τα αίτια του έρπητα στο μάτι;
Συχνά υπάρχει παρανόηση όσον αφορά τη διαφορά του έρπη στο μάτι εσωτερικά και έρπη στο μάτι εξωτερικά και τις αιτίες τους. Όπως προαναφέραμε, υπάρχουν δύο τύποι έρπη στο μάτι που προκαλούν δύο διαφορετικές λοιμώξεις: Ο ιός Herpes simplex virus 1 (HSV-1) και ο Varicella zoster virus (VZV), δηλαδή ο ιός της ανεμοβλογιάς. Ο καθένας τους προκαλεί άλλου είδους λοίμωξη στο μάτι:
- O HSV-1 ιός μπορεί να μολύνει το μάτι είτε μεταδιδόμενος από εκκρίσεις άλλου μολυσμένου ατόμου (π.χ. σάλια, δερματική βλάβη, επιχείλιος έρπητας), είτε μέ άμεση μετάδοση από ερπητική βλάβη στο σώμα του ίδιου ατόμου (π.χ. επιχείλιος έρπητας που με το δάχτυλο ο ασθενής μετά το στόμα τρίβει το μάτι και μεταφέρει ιικό φορτίο). Η έντονη έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία μπορεί να καταστείλει τοπικά το ανοσοποιητικό και να οδηγήσει σε μια επανενεργοποίηση του HSV-1 στον κερατοειδή χιτώνα οδηγώντας σε νέα λοίμωξη χωρίς μετάδοση από άλλη πηγή.
- Ο ιός της ανεμοβλογιάς (VZV) υπάρχει σε ανενεργή μορφη στο νευρικό μας σύστημα (συγκεκριμένα στο τρίδυμο νεύρο) σχεδόν στη πλειοψηφία του πληθυσμού καθώς όλοι έχουμε εκτεθεί σε αυτόν, από τη παιδική ηλικία. Σε περιόδους έντονου άγχους, κόπωσης και ασθενειών που οδηγούν σε αδυναμία του ανοσοποιητικού μας συστήματος ο ιός της ανεμοβλογιάς μπορεί να “ξυπνήσει” και να οδηγήσει σε έρπη ζωστήρα στο μάτι.
Οφθαλμικός ερπης ζωστηρας σε νέους – πιθανές αιτίες
Σε νέους ασθενείς η χρόνια κόπωση και περίοδοι έντονου άγχους έχουν συσχετιστεί με εμφάνιση οφθαλμικού έρπητα ζωστήρα. Επίσης αυτοάνοσα νοσήματα καθώς και σπανιότερα ανοσοκαταστολή λόγω HIV μπορούν να ευνοήσουν την επανενεργοποίηση του ιού. Το 90% των ασθενών ωστόσο είναι ανοσοεπαρκή.
Ποια είναι τα συμπτώματα του οφθαλμικού έρπητα ματιών;
Τα συμπτώματα του οφθαλμικού έρπητα εξαρτώνται από τον τύπο ιού:
Συμπτώματα ιού Herpes simplex virus 1 (HSV-1)
O ιός HSV-1 μπορεί να προκαλέσει τρεις κατηγορίες λοιμώξεων με τα αντίστοιχα συμπτώματα:
Εξωτερική μορφή (βλέφαρα και επιπεφυκότας)
- Ερυθρότητα και οίδημα βλεφάρων
- Ερυθρότητα και εκκρίσεις επιπεφυκότα
- Μικρά έλκη ή/και φυσαλίδες στα βλέφαρα
- Αίσθημα ξένου σώματος και φωτοφοβία
Ερπητική κερατίτιδα
- Ερυθρότητα
- Θάμβος όρασης
- Αίσθημα ξένου σώματος
- Φωτοφοβία
Ερπητική ιριδοκυκλίτιδα
- Ερυθρότητα
- Θάμβος όρασης
- Φωτοφοβία
- Πόνος οφθαλμού
Συμπτώματα ιού Varicella Zoster Virus (VZV)
Ο ιός Varicella Zoster Virus (VZV) ή ιός της ανεμοβλογιάς προκαλεί τα ακόλουθα συμπτώματα:
- Μούδιασμα και διαξιφιστικό πόνο στη μία πλευρά του μετώπου που ακολουθούνται από εμφάνιση χαρακτηριστικών εξανθημάτων στην αντίστοιχη περιοχή
- Πυρετό και αδυναμία
- Εξανθήματα που εξαπλώνονται στη μύτη
- Ερυθρότητα και βλεννώδεις εκκρίσεις οφθαλμού
- Θάμβος όρασης
- Βαθύς πόνος στο μάτι
- Σπανιότερα διπλωπία από παράλυση οφθαλμικών μυών
Πώς γίνεται η διάγνωση του οφθαλμικού έρπη;
Η διάγνωση του οφθαλμικού έρπη γίνεται κλινικά χωρίς την ανάγκη εργαστηριακής επιβεβαίωσης στις περισσότερες περιπτώσεις. Οι απαραίτητες εξετάσεις περιλαμβάνουν:
- Εξέταση στη σχισμοειδή λυχνία.
- Πλήρη και λεπτομερή επισκόπηση του δέρματος του προσώπου και των βλεφάρων.
- Πλήρη οφθαλμολογικό έλεγχο προσθίου ημιμορίου συμπεριλαμβανομένης μέτρησης ενδοφθάλμιας πίεσης.
- Εξέταση βυθού μετά από χρήση μυδριατικών σταγόνων.
Η έγκαιρη διάγνωση του έρπη των οφθαλμών επιτρέπει την έναρξη της σωστής θεραπείας νωρίς και την αποφυγή των πιθανών σοβαρών επιπλοκών της νόσου.
Ποιοι είναι οι κίνδυνοι – επιπλοκές του οφθαλμικού έρπητα ζωστήρα;
Ο οφθαλμικός έρπης ζωστήρας έχει δυνητικά πολύ σοβαρές και μόνιμες επιπλοκές για τους οφθαλμούς:
- Μόνιμη ουλοποίηση κερατοειδούς και απώλεια όρασης.
- Σοβαρές βλάβες του αμφιβληστροειδή με κίνδυνο αποκόλλησης και μόνιμης απώλειας όρασης.
- Ουλοποίηση των βλεφάρων και πιθανό λαγόφθαλμο από διαταραχή της λειτουργίας τους.
- Βλάβη των περιοφθάλμιων μυών οδηγώντας σε διπλωπία.
Τι είναι η μεθερπητική νευραλγία;
Η νόσος μπορεί να αφήσει χρόνιο πόνο, την λεγόμενη μεθερπητική νευραλγία. Αυτή μπορεί να εμφανιστεί αμέσως μετά την υποχώρηση των εξανθημάτων έως και ένα χρόνο μετά την εμφάνιση του έρπητα. Η μεθερπητική νευραλγία είναι μία από τις σημαντικότερες επιπλοκές της νόσου και είναι σημαντικό να ξεκινήσει η θεραπεία όσο το δυνατόν γρηγορότερα καθώς η καθυστέρηση έναρξής της αυξάνει την συχνότητα εμφάνισής της. Παρά τη θεραπεία τα στατιστικά δείχνουν πως τουλάχιστον ένας στους τέσσερις θα αναπτύξει μεθερπητική νευραλγία.
Ποια είναι η θεραπεία για τον έρπη ματιών;
Η θεραπεία του έρπη των οφθαλμών περιλαμβάνει το συνδυασμό τοπικής και συστηματικής αντιικής αγωγής καθώς και ανάλογα τη περίπτωση αντιβιοτικής/αντιφλεγμονώδους θεραπείας:
- Χάπια ασικλοβίρης (δόση και διάρκεια αγωγής ανάλογα τη βαρύτητα της νόσου)
- Οφθαλμική αλοιφή γκανσικλοβίρης
- Αντιβιοτικά κολλύρια για πρόληψη επι-λοιμώξεων
- Χρήση τοπικών κολλυρίων κορτιζόνης σε συγκεκριμένες περιπτώσεις για μείωση της ενδοφθάλμιας φλεγμονής και αποφυγή μόνιμης ουλοποίησης του κερατοειδούς χιτώνα
Προλαμβάνεται ο έρπης στο μάτι;
Από το 2006 εγκρίθηκε στην Αμερική το εμβόλιο κατά του έρπητα ζωστήρα (Zostavax) για ασθενείς με φυσιολογικό ανοσοποιητικό ηλικίας άνω των 60 και για ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς άνω των 50. Η συχνότητα εμφάνισης της νόσου μειώθηκε κατά 50% με το εμβόλιο.
Ο έρπης στο μάτι είναι μια συχνή πάθηση με πιθανές σοβαρές επιπλοκές για την υγεία των οφθαλμών. Με τις σύγχρονες διαγνωστικές μεθόδους καθώς και τα σύγχρονα φάρμακα η μόνιμη απώλεια όρασης καθώς και μόνιμες λειτουργικές βλάβες των ματιών έχουν πλέον στατιστικά μειωθεί σημαντικά.
Σε περίπτωση που έχετε αντίστοιχα συμπτώματα με αυτά που αναφέρθηκαν πιο πάνω κλείστε αμέσως ραντεβού με τον οφθαλμίατρό σας. Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε μαζί μας στο 210-3624449 ή μέσω email στο info@drbezatis.gr.
