Τι είναι η βλεφαροχάλαση;

Η βλεφαροχάλαση είναι ένα σπάνιο σύνδρομο με γενετικό υπόβαθρο που χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα επεισόδια οιδήματος των άνω και πολύ σπανιότερα των κάτω βλεφάρων. Συχνά, συγχέεται με τη δερματοχάλαση και τη βλεφαρόπτωση, το συχνό ηλικιακό φαινόμενο της χαλάρωσης του δέρματος των βλεφάρων. Συνήθως τα επεισόδια οιδήματος είναι 3 με 4 το χρόνο.

Το σύνδρομο της βλεφαροχάλασης χαρακτηρίζεται από την οξεία φάση φλεγμονής και οιδήματος του δέρματος, των υποδόριων ιστών και του λίπους, διάρκειας 2 έως 3 ημερών, που ακολουθείται από τη φάση ηρεμίας και ατροφίας του δέρματος, οδηγώντας σε χρόνιες αλλαγές της ποιότητας του δέρματος, το οποίο εμφανίζεται εξαιρετικά λεπτό, εύθρυπτο και σακουλιασμένο. Ταυτόχρονα με τις αλλαγές αυτές, η βλεφαροχάλαση μπορεί να προκαλέσει έντονη βλεφαρόπτωση του ενός ή και των δύο βλεφάρων. Η χρόνια υποτροπιάζουσα φλεγμονή των υποδόριων ιστών και του λίπους μπορεί να οδηγήσει σε ουλοποίησή τους. 

Τι είναι η δερματοχάλαση και πώς αντιμετωπίζεται;

Η δερματοχάλαση, κατάσταση με την οποία συχνά συγχέεται η βλεφαροχάλαση, είναι η ηλικιακής αιτιολογίας χαλάρωση του δέρματος που οδηγεί στο λεγόμενο “καπάκι” του άνω βλεφάρου και τη “σακούλα” του κάτω βλεφάρου. Η προχωρημένη ηλικία οδηγεί σε απώλεια της ελαστικότητας του δέρματος και εξασθένηση του συνδετικού ιστού. Η δερματοχάλαση πολύ συχνά συγχέεται και με τη βλεφαρόπτωση και για αυτόν τον λόγο είναι εξαιρετικά σημαντικό να εξεταστεί η λειτουργία των μυών του ασθενούς.

Η θεραπεία της δερματοχάλασης είναι χειρουργική και ονομάζεται βλεφαροπλαστική επέμβαση, κατά την οποία αφαιρείται η περίσσεια του δέρματος και συσφίγγεται με εσωτερικά ράμματα και θεραπεία λέιζερ. Η βλεφαροπλαστική μπορεί να συνδυαστεί και με άλλες επεμβάσεις, όπως η διόρθωση βλεφαρόπτωσης, η αφαίρεση ή μετατόπιση λίπους και η σύσφιξη του βλεφάρου για την επίτευξη του καλύτερου δυνατού αποτελέσματος. Είναι σημαντικός ο αναλυτικός προεγχειρητικός έλεγχος πριν τη βλεφαροπλαστική ώστε να προληφθούν πιθανές επιπλοκές. 

Ποιες είναι οι αιτίες εμφάνισης βλεφαροχάλασης;

Η αιτία της βλεφαροχάλασης είναι άγνωστη αλλά πιστεύεται πως η κατάσταση αυτή είναι ένα κληρονομικής μορφής αγγειονευρωτικό οίδημα. Το οίδημα αυτό προκύπτει συνηθως από αλλεργική αιτία και οδηγεί σε αλλεργική προσβολή των αγγείων και των ιστών κάτω από το δέρμα. Άλλες θεωρίες περιλαμβάνουν ορμονολογικές αλλαγές κατά την εφηβεία καθώς και λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού. Το γενικευμένο οίδημα της περιοχής του άνω βλεφάρου συχνά προκαλεί βλεφαρόπτωση μέσω φλεγμονής και χαλάρωσης του ανελκτήρα μυ.

Ποια είναι τα συμπτώματα βλεφαροχάλασης;

Οι ασθενείς με βλεφαροχάλαση εμφανίζουν επεισόδια ανώδυνου οιδήματος των άνω βλεφάρων, χωρίς εμφανή αιτιολογικό παράγοντα. Σε κάποιες περιπτώσεις τα επεισόδια ακολουθούν περιόδους έντονου άγχους ή αλλεργικών συμπτωμάτων.

Πώς γίνεται η διάγνωση της βλεφαροχάλασης;

Η διάγνωση της βλεφαροχάλασης είναι κλινική και απαιτεί εμπειρία του ιατρού, ο οποίος θα πρέπει να διαχωρίσει την κατάσταση αυτή από άλλες παθολογίες των βλεφάρων, όπως η δερματοχάλαση και η βλεφαρόπτωση. Ο χειρουργός οφθαλμίατρος θα αξιολογήσει την ποιότητα του δέρματος, την ελαστικότητα και τη θέση του άνω βλεφάρου και του κάτω βλεφάρου. Ταυτόχρονα, θα κάνει πλήρη οφθαλμολογικό έλεγχο, με εκτίμηση της κατάστασης της οφθαλμικής επιφάνειας και του βυθού του οφθαλμού. 

Ποια είναι η θεραπεία της βλεφαροχάλασης; Αντιμετώπιση.

Η αντιμετώπιση της οξείας φάσης της βλεφαροχάλασης φαρμακευτικά δεν είναι δυνατή. Η κορτιζόνη, είτε σε μορφή σταγόνων είτε χαπιών, δεν έχει δειχθεί ότι βοηθάει στη μείωση της φλεγμονής του δέρματος ή του περιοφθάλμιου λίπους. Η αντιμετώπιση είναι χειρουργική (βλεφαροπλαστική), και στοχεύει στη θεραπεία των χρόνιων επιπλοκών της βλεφαροχάλασης, δηλαδή τη χαλάρωση του δέρματος, τη χαλάρωση των βλεφάρων και τη βλεφαρόπτωση. Η βλεφαροπλαστική για τη βλεφαροχάλαση γίνεται σε φάσεις ηρεμίας και ιδανικά όταν έχει παρέλθει τουλάχιστον διάστημα 9 με 12 μηνών από το τελευταίο επεισόδιο φλεγμονής. Η επέμβαση θα βελτιώσει την ποιότητα του δέρματος του ασθενούς, καθώς και την εμφάνιση των βλεφάρων.

O Δρ. Θάνος Μπεζάτης είναι χειρουργός οφθαλμίατρος στην Αθήνα και διατηρεί σύγχρονο οφθαλμολογικό ιατρείο στο Κολωνάκι. Ειδικεύεται στη χειρουργική του καταρράκτη, τη διαθλαστική χειρουργική και στη χειρουργική βλεφάρων και δακρυϊκού συστήματος. Είναι ειδικευθείς και διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Βόννης και μετεκπαιδευμένος επί εξαετία στο Ηνωμένο Βασίλειο. Έχει διατελέσει διευθυντής τμήματος Καταρράκτη και Οφθαλμοπλαστικής του Moorfields Eye Hospital London.