Τι είναι η οπτική τομογραφία συνοχής OCT;

Η οπτική τομογραφία συνοχής (OCT) είναι μία από τις πλέον σύγχρονες και χρήσιμες απεικονιστικές μεθόδους στην οφθαλμολογία, η οποία μπορεί να απεικονίσει τόσο το οπίσθιο όσο και το μπροστινό τμήμα του ματιού. Η OCT προσφέρει τη δυνατότητα λεπτομερούς χαρτογράφησης των λεπτων στοιβάδων της ωχράς κηλίδας, του οπτικού νεύρου, του χοριοειδούς χιτώνα, αλλά και δομών του προσθίου ημιμορίου, όπως του κερατοειδούς, του προσθίου θαλάμου, του φακού και της ίριδας. 

Η λειτουργία της οπτικής τομογραφίας συνοχής (OCT) συχνά παρομοιάζεται με αυτή των υπερήχων, δηλαδή χρησιμοποιεί την αρχή της αντανάκλασης πάνω σε ιστούς. Η διαφορά μεταξύ τους έγκειται στο ότι η OCT χρησιμοποιεί φως, ενώ οι υπέρηχοι τον ήχο ως μέσο. Το μηχάνημα OCT μετράει τον χρόνο καθυστέρησης από την αντανάκλαση του φωτός πάνω σε έναν ιστό, καθώς και την έντασή του, σχηματίζοντας τρισδιάστατη εικόνα σε όλη την έκταση και το βάθος του ιστού που είναι υπό μελέτη. Με άλλα λόγια, το OCT λειτουργεί ως μια μη επεμβατική ιστολογική εξέταση των οφθαλμών.

Πότε γίνεται η οπτική τομογραφία; Ενδείξεις.

Με την εξέλιξη της τεχνολογίας κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες, η χρήση της οπτικής τομογραφίας συνοχής (OCT) έχει επεκταθεί σε ένα πολύ ευρύ φάσμα παθήσεων και χρησιμοποιείται ως βασική εξεταστική μέθοδος στο πλαίσιο προεγχειρητικού ελέγχου. Μερικές από τις κυριότερες ενδείξεις για τη χρήση της OCT στην οφθαλμολογία περιλαμβάνουν:

  • Τη διάγνωση και την παρακολούθηση της εξέλιξης της ηλικιακής εκφύλισης ωχράς κηλίδας: Η εξέταση OCT μπορεί να αποκαλύψει με μεγάλη ακρίβεια όλες τις παθολογικές αλλαγές στην ωχρά κηλίδα, επιφανειακά αλλά και σε μεγαλύτερο βάθος. Συνεπώς, συμβάλλει στη διάγνωση αλλά και την παρακολούθηση σε ασθενείς που βρίσκονται υπό αγωγή με ενδοϋαλοειδικές εγχύσεις anti-VEGF για τη θεραπεία της υγρής ηλικιακής εκφύλισης ωχράς κηλίδας. Με την OCT ακόμα και η ελάχιστη συλλογή υγρού μπορεί να απεικονισθεί με ακρίβεια, ακόμα και μέσα από θολά οπτικά μέσα, δηλαδή σε περιπτώσεις καταρράκτη ή ουλών του κερατοειδούς. Αξίζει να σημειωθεί πως με την εξέλιξη της τεχνολογίας η ποιότητα της απεικόνισης είναι εξαιρετική χωρίς να χρειάζεται να γίνει φαρμακευτική διαστολή της κόρης του οφθαλμού.
  • Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια και διαβητικό οίδημα ωχράς κηλίδας: Καθώς σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη ο αμφιβληστροειδής προσβάλλεται λόγω ισχαιμίας των αγγείων του, η κύρια αιτία απώλειας όρασης είναι η ανάπτυξη οιδήματος της ωχράς κηλίδας, το οποίο δεν είναι αναγνωρίσιμο στη σχισμοειδή λυχνία. Η εξέταση OCT μας δίνει τη δυνατότητα να έχουμε μία εξαιρετικής ποιότητας εικόνα για την κατάσταση των αγγείων του αμφιβληστροειδούς, της ωχράς κηλίδας, για την ενδεχόμενη ύπαρξη υγρού, καθώς και για το αν ο ασθενής ανταποκρίνεται στην αγωγή ή χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση. 
  • Οίδημα ωχράς κηλίδας μετά από επέμβαση στα μάτια: Είναι δυνατόν να εμφανιστεί αμέσως μετά από ενδοφθάλμια επέμβαση, λόγω εμφάνισης φλεγμονής, και μπορεί να προκαλέσει απώλεια όρασης. Με την οπτική τομογραφία συνοχής (OCT) μπορεί να αναγνωριστεί ένα πιθανό τέτοιο οίδημα, να αποκλειστούν άλλες πιθανές αιτίες απώλειας της όρασης και να παρακολουθείται η πορεία του όταν ο ασθενής βρίσκεται υπό αγωγή. 
  • Οπή ωχράς κηλίδας και επιαμφιβληστροειδική μεμβράνη: Είναι σχετικά συχνή η ύπαρξη μιας μεμβράνης στην επιφάνεια της ωχράς κηλίδας, η οποία μπορεί να δημιουργήσει έλξη και να προκαλέσει τη λεγόμενη οπή ωχράς κηλίδας με επακόλουθη απώλεια όρασης. Σε αυτήν την περίπτωση, η OCT μπορεί να αποκαλύψει τρισδιάστατα την έκταση και το βάθος της βλάβης, παρέχοντας σημαντικές πληροφορίες για την βαρύτητά της και παίζοντας καθοριστικό ρόλο στην απόφαση για τη θεραπευτική αντιμετώπιση. 
  • Γλαύκωμα: Μία από τις σημαντικότερες εφαρμογές της οπτικής τομογραφίας συνοχής (OCT) στην οφθαλμολογία είναι στη διάγνωση και την παρακολούθηση του γλαυκώματος. Η OCT μετρά το πάχος της στιβάδας των νευρικών ινών γύρω από το οπτικό νεύρο. Με αυτόν τον τρόπο πραγματοποιείται μια αντικειμενική και ποσοτική εκτίμηση της κατάστασής του, τόσο κατά τη στιγμή της εξέτασης αλλά και σε βάθος χρόνου. Ταυτόχρονα, η OCT μπορεί να μετρήσει αντικειμενικά μια άλλη πολύ σημαντική παράμετρο του γλαυκώματος, το πάχος του κερατοειδούς. Επομένως, η OCT μαζί με τον πλήρη οφθαλμολογικό έλεγχο και τα οπτικά πεδία είναι η βασική διαγνωστική εξέταση για ασθενείς με γλαύκωμα. 
  • Κεντρική ορώδης χοριοαμφιβληστροειδοπάθεια: Η OCT μπορεί να αναδείξει την παρουσία υγρού σε νέους ασθενείς με κεντρική ορώδη χοριοαμφιβληστροειδοπάθεια, βοηθώντας στη διάγνωση και την παρακολούθηση της νόσου. 

Πώς γίνεται η οπτική τομογραφία συνοχής OCT  

Η εξέταση OCT πραγματοποιείται χωρίς αναισθησία ή την έγχυση σκιαγραφικής ουσίας. Δεν απαιτεί κάποια προετοιμασία από τη πλευρά του ασθενή. Ο ασθενής κάθεται μπροστά στο μηχάνημα της οπτικής τομογραφίας συνοχής που αποτελείται από έναν θόλο με κάτοπτρο και η εξέταση πραγματοποιείται μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα. Ο κάθε οφθαλμός εξετάζεται ξεχωριστά, ενώ τα αποτελέσματα είναι διαθέσιμα άμεσα.

Ποιες είναι οι παρενέργειες της εξέτασης;

Η εξέταση οπτικής τομογραφίας συνοχής (OCT) είναι απόλυτα ασφαλής, δεν έχει επιβάρυνση από ακτινοβολία και είναι ασφαλές να διενεργηθεί κατά την εγκυμοσύνη και τον θηλασμό. 

Ποιο είναι το κόστος της OCT εξέτασης ματιών; Τιμή.

Το κόστος της οπτικής τομογραφίας συνοχής (OCT) εξαρτάται από το αν η εξέταση πραγματοποιείται στο πλαίσιο του πλήρους οφθαλμολογικού ελέγχου ή μεμονωμένα. Ο χειρουργός οφθαλμίατρος Δρ. Θάνος Μπεζάτης θα σας παρέχει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες και θα επιλύσει κάθε απορία σας.

O Δρ. Θάνος Μπεζάτης είναι χειρουργός οφθαλμίατρος στην Αθήνα και διατηρεί σύγχρονο οφθαλμολογικό ιατρείο στο Κολωνάκι. Ειδικεύεται στη χειρουργική του καταρράκτη, τη διαθλαστική χειρουργική και στη χειρουργική βλεφάρων και δακρυϊκού συστήματος. Είναι ειδικευθείς και διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Βόννης και μετεκπαιδευμένος επί εξαετία στο Ηνωμένο Βασίλειο. Έχει διατελέσει διευθυντής τμήματος Καταρράκτη και Οφθαλμοπλαστικής του Moorfields Eye Hospital London.