Μυωπία

Τι είναι η μυωπία;

 Η μυωπία είναι μια διαθλαστική ανωμαλία του οφθαλμού κατά την οποία τα μακρινά αντικείμενα φαίνονται θολά, ενώ η κοντινή όραση διατηρείται καθαρή. Οφείλεται στο ότι οι ακτίνες του φωτός εστιάζουν μπροστά από τον αμφιβληστροειδή αντί πάνω σε αυτόν. 

Σε ένα μάτι χωρίς διαθλαστική ανωμαλία, δηλαδή μυωπία, αστιγματισμό ή υπερμετρωπία, οι ακτίνες του φωτός που διέρχονται μέσω του κερατοειδούς συγκεντρώνονται πάνω στον αμφιβληστροειδή δημιουργώντας καθαρή εικόνα. Όταν έχουμε μυωπία, οι ακτίνες φωτός συναντώνται σε σημείο μπροστά από τον αμφιβληστροειδή. 

Τα κύρια αίτια μυωπίας είναι:

• Αξονική μυωπία: Το μάτι έχει μεγαλύτερο μήκος (αξονικό μήκος) από το φυσιολογικό (συχνότερη αιτία).
• Διαθλαστική μυωπία: Ο κερατοειδής χιτώνας παρουσιάζει μεγαλύτερη κυρτότητα από το κανονικό.

Ποια είναι τα είδη μυωπίας που υπάρχουν;

Η μυωπία ταξινομείται σε δύο υποκατηγορίες: τη μη παθολογική και την παθολογική, ή αλλιώς κακοήθη. Οι δύο υποκατηγορίες έχουν διαφορετικές πορείες, κλινικά χαρακτηριστικά και πρόγνωση:

Μη παθολογική μυωπία 

Η μη παθολογική μυωπία φτάνει συνήθως μέχρι τους 6 βαθμούς. Εμφανίζεται  στην παιδική ή εφηβική ηλικία, εξελίσσεται αργά και συνήθως σταθεροποιείται κατά τη δεύτερη δεκαετία της ζωής. Πιο σπάνια μπορεί να προχωρήσει ακόμα και έως τα 30 έτη. 

Παθολογική (κακοήθης) μυωπία

Η παθολογική μυωπία (γνωστή και ως εκφυλιστική μυωπία ή κακοήθης μυωπία) ξεπερνάει τους 6 βαθμούς, ξεκινάει σε πολύ μικρή ηλικία με πολύ επιθετική πορεία και σχετίζεται με μεγάλο αξονικό μήκος του οφθαλμού. Οι ασθενείς με παθολογική μυωπία παρουσιάζουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης εκφυλιστικών αλλοιώσεων του αμφιβληστροειδή.

Ποια είναι τα συμπτώματα της μυωπίας;

Τα συμπτώματα μυωπίας μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία και τους βαθμούς, αλλά τα πιο κοινά περιλαμβάνουν:

• Θολή όραση για μακρινά αντικείμενα, όπως στην τηλεόραση ή στη νυχτερινή οδήγηση.
• Προσπάθεια εστίασης με μερικώς κλειστά βλέφαρα για πιο καθαρή όραση.
• Συχνούς πονοκεφάλους λόγω καταπόνησης των ματιών.
• Ζαλάδα: Η έντονη προσπάθεια εστίασης ή τα λάθος γυαλιά μπορεί να προκαλέσουν οπτική κόπωση και ζάλη.

Στην παθολογική μυωπία εμφανίζονται πιο έντονα συμπτώματα όπως είναι η ξαφνική μείωση της όρασης, εξαιτίας της ανάπτυξης νεοαγγειακής μεμβράνης στην ωχρά κηλίδα.

Μυωπία: Πώς βλέπεις;

Το πώς βλέπει κάποιος με μυωπία εξαρτάται από τους βαθμούς:

• Μυωπία 0.25 έως 1 βαθμός: Ήπια θολερότητα σε πολύ μακρινές αποστάσεις (π.χ. νυχτερινή οδήγηση).
• Μυωπία 2 έως 4 βαθμοί: Τα αντικείμενα πέρα από τα 1-2 μέτρα αρχίζουν να φαίνονται έντονα θολά.
• Μυωπία 10 βαθμοί: Η καθαρή όραση περιορίζεται μόλις σε λίγα εκατοστά από το πρόσωπο.

Βαθμοί μυωπίας: Είναι μυωπία + ή – ;

Στη συνταγή των γυαλιών, η μυωπία είναι πάντα με πρόσημο πλην (-) (π.χ. -1.50 DS). Αντιθέτως, το συν (+) χρησιμοποιείται για την υπερμετρωπία και την πρεσβυωπία.

Μέχρι πόσο φτάνει η μυωπία;

Δεν υπάρχει θεωρητικό ανώτατο όριο. Η ήπια μυωπία φτάνει έως διοπτρίες -3.00, η μέτρια από -3.00 έως -6.00, ενώ η υψηλή μυωπία μπορεί να ξεπεράσει τους -10.00 ή -20.00 βαθμούς.

Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν τη μυωπία;

Η ακριβής αιτία της μυωπίας παραμένει άγνωστη. Στους παράγοντες κινδύνου εμφάνισής της συγκαταλέγονται:

• Η κληρονομικότητα: Ειδικά για τη μη παθολογική μυωπία, υπάρχει αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης σε παιδιά με μυωπικούς γονείς.
• Περιβαλλοντικοί παράγοντες: Η πολύωρη εργασία σε υπολογιστή ή το διάβασμα σε κοντινή απόσταση, η μειωμένη δραστηριότητα σε εξωτερικούς χώρους και ο ελλιπής φωτισμός, έχουν συσχετιστεί με την ανάπτυξη της μυωπίας, αλλά με αντιφατικά συμπεράσματα στις επιστημονικές έρευνες.

Μυωπία στα παιδιά

Η μυωπία σε παιδιά αποτελεί παγκόσμια επιδημία. Ο τακτικός προληπτικός έλεγχος πρέπει να ξεκινά από την ηλικία των 3 έως 4 ετών.

Πώς να σταματήσω την αύξηση της μυωπίας στο παιδί;

• Αύξηση δραστηριότητας σε εξωτερικούς χώρους: Τουλάχιστον 2 ώρες την ημέρα στο φυσικό φως.
• Μείωση χρόνου σε οθόνες: Περιορισμός της κοντινής χρήσης κινητών και tablets.
• Σταγόνες χαμηλής συγκέντρωσης ατροπίνης: Ειδικά κολλύρια που επιβραδύνουν την εξέλιξη της μυωπίας.
• Ειδικοί οφθαλμικοί φακοί: Φακοί διπλής εστίασης ή ορθοκερατολογία (φακοί νυκτός).

Δίπλωμα οδήγησης και μυωπία 

Για την απόκτηση ερασιτεχνικού διπλώματος (Κατηγορία Β), απαιτείται ελάχιστη οπτική οξύτητα 0.5 (5/10) και στα δύο μάτια μαζί (με ή χωρίς γυαλιά). 

Πώς γίνεται η διάγνωση της μυωπίας;

Η διάγνωση της μυωπίας, αλλά και κάθε διαθλαστικής ανωμαλίας, γίνεται με έλεγχο της οπτικής οξύτητας στο ιατρείο. Η εξέταση περιλαμβάνει:

• Μέτρηση της μυωπίας με το αυτόματο διαθλασίμετρο
• Εξέταση του κερατοειδούς με μελέτη τοπογραφίας κερατοειδούς
• Μυδρίαση με κυκλοπληγία για την αποδυνάμωση του μυ που προκαλεί την προσαρμογή, προκειμένου να επιτύχουμε την αποκάλυψη του πραγματικού βαθμού μυωπίας
• Μέτρηση της οπτικής οξύτητας στα οπτότυπα σε απόσταση 6 μέτρων
• Πλήρη οφθαλμολογικό έλεγχο, με μέτρηση της ενδοφθάλμιας πίεσης και εξέταση προσθίου και οπισθίου ημιμορίου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι για τη σωστή μέτρηση της μυωπίας και του αστιγματισμού ο ασθενής θα πρέπει να μη φοράει φακούς επαφής για 3 με 10 ημέρες πριν από την εξέταση.

Πώς γίνεται η διόρθωση & αντιμετώπιση της μυωπίας; 

Η μυωπία αντιμετωπίζεται με συντηρητικούς και επεμβατικούς τρόπους, ανάλογα με την ηλικία, τους βαθμούς και τα ανατομικά χαρακτηριστικά του οφθαλμού: 

1. Γυαλιά οράσεως: Η πιο απλή, ασφαλής και μη επεμβατική λύση διόρθωσης. 
2. Φακοί επαφής: Προσφέρουν ευρύτερο οπτικό πεδίο και μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων. 
3. Διαθλαστική χειρουργική επέμβαση (Laser): Εφαρμόζεται σε άτομα άνω των 18 ετών με σταθερή μυωπία μέσω σμίλευσης του κερατοειδούς. Οι σύγχρονες τεχνικές περιλαμβάνουν:
   • Femto LASIK: Η πιο δημοφιλής μέθοδος με ταχύτατη αποκατάσταση όρασης.
   • Trans PRK: Μοντέρνα εκδοχή της PRK, ιδανική για ασθενείς με λεπτό κερατοειδή.
   • Laser SMILE: Ελάχιστα επεμβατική τεχνική, κατάλληλη για υψηλότερες μυωπίες και άτομα με ξηροφθαλμία. 

     Δείτε αναλυτικά όλες τις μεθόδους στη σελίδα μας για το Laser Μυωπίας.

4. Εμφύτευση φακικού ενδοφακού (τεχνική ICL): Τοποθέτηση μικροσκοπικού ενδοφακού μπροστά από τον φυσικό φακό του ματιού. Αποτελεί εξαιρετική επιλογή όταν το laser δεν είναι εφικτό (π.χ. σε πολύ υψηλή μυωπία ή αστιγματισμό).
5. Αντικατάσταση ενδοφακού (μέθοδος φακοθρυψίας): Εφαρμόζεται συνήθως σε ασθενείς άνω των 40 ετών (με ή χωρίς καταρράκτη). Με την τοποθέτηση ειδικού ενδοφακού επιτυγχάνεται πλήρης εξάλειψη της μυωπίας και των υπόλοιπων διαθλαστικών ανωμαλιών.

Όσον αφορά την πρόληψη της εξέλιξης της μυωπίας στα παιδιά, έρευνες δείχνουν την ευεργετική επίδραση χορήγησης χαμηλής συγκέντρωσης σταγόνων ατροπίνης (ουσία που παραλύει τον μηχανισμό της προσαρμογής) στην επιβράδυνση της ανάπτυξής της.

Συχνές Ερωτήσεις για τη Μυωπία

Μειώνεται η μυωπία;

Η μυωπία δεν μειώνεται φυσιολογικά με την ηλικία. Μετά τα 45 έτη, όταν εμφανίζεται η πρεσβυωπία, οι μύωπες διαπιστώνουν ότι βγάζοντας τα γυαλιά τους βλέπουν πολύ καθαρά κοντά. Αυτό συμβαίνει επειδή η μυωπία δρα αντιρροπιστικά στην πρεσβυωπία, δίνοντας την ψευδαίσθηση ότι η μυωπία «μειώθηκε». Σταδιακά στην 3η δεκαετία της ζωής μπορεί να υπάρξει μόνο μια ελάχιστη διακύμανση λόγω αλλαγής στην προσαρμοστικότητα του φακού του ματιού.

Μέχρι πόσο φτάνει η μυωπία;

Δεν υπάρχει θεωρητικό ανώτατο όριο. Η ήπια μυωπία κυμαίνεται έως -3.00 διοπτρίες, η μέτρια από -3.00 έως -6.00, ενώ η υψηλή ή παθολογική μυωπία μπορεί να ξεπεράσει τους -10.00 έως -20.00 βαθμούς.

Η μυωπία είναι με συν (+) ή πλην (-);

Στη συνταγή των οφθαλμικών φακών, η μυωπία σημειώνεται πάντα με το πρόσημο πλην (-). Το πρόσημο συν (+) αφορά αποκλειστικά την υπερμετρωπία και την πρεσβυωπία.

Μπορεί η μυωπία να προκαλέσει ζαλάδα;

Ναι, η μυωπία και η ζαλάδα συχνά συνδέονται. Όταν η μυωπία δεν έχει διορθωθεί σωστά (λανθασμένοι βαθμοί στα γυαλιά) ή όταν το άτομο καταπονεί τα μάτια του για να εστιάσει, προκαλείται οπτική κόπωση (αστενοπία), η οποία εκδηλώνεται με πονοκεφάλους και ζάλη.

Αυξάνεται η μυωπία μετά τα 40;

Η μυωπία συνήθως σταθεροποιείται μετά τα 20–25 έτη. Αν παρατηρηθεί ξαφνική αύξηση μυωπίας μετά τα 40 ή 50, αυτή οφείλεται συνήθως στην εμφάνιση αρχόμενου καταρράκτη (πυρηνική σκλήρυνση του φακού) και ονομάζεται ψευδο-μυωπία.

Τι είναι η παθολογική ή εκφυλιστική μυωπία;

Η παθολογική μυωπία (ή κακοήθης) ξεπερνά τους 6 βαθμούς και συνοδεύεται από υπερβολική επιμήκυνση του οφθαλμού. Απαιτεί τακτική παρακολούθηση του βυθού, καθώς αυξάνει τον κίνδυνο για βλάβες στην ωχρά κηλίδα ή αποκόλληση αμφιβληστροειδούς.