Τι είναι ο ανοφθαλμικός κόγχος;

Ανοφθαλμικός είναι ο κόγχος που δεν περιέχει βολβό αλλά μόνο ιστούς, όπως λίπος και υπόλοιπα μαλακά μόρια. Στον ανοφθαλμικό κόγχο τα βλέφαρα είναι ακέραια. Ο ανοφθαλμικός κόγχος είναι, στις περισσότερες περιπτώσεις, επίκτητη κατάσταση μετά από τραύμα ή χειρουργική επέμβαση αφαίρεσης του οφθαλμού (εξόρυξη ή εκκένωση). Σπανιότερα, είναι συγγενής κατάσταση (όπως στην εκ γενετής μικροφθαλμία ή ανοφθαλμία).

Ποιες αλλαγές εμφανίζει ο ανοφθαλμικός κόγχος; Συμπτώματα.

Οι αλλαγές που εμφανίζει ο ανοφθαλμικός κόγχος περιλαμβάνουν:

  • Απώλεια όγκου του κόγχου και ασυμμετρία στο πρόσωπο.
  • Ενόφθαλμος (εικόνα “βαθουλωμένου” ματιού).
  • Βαθιά αύλακα άνω βλεφάρου.
  • Χαλάρωση άνω και κάτω βλεφάρου, οδηγώντας σε εντρόπιο ή εκτρόπιο.
  • Βλεφαρόπτωση.
  • Ρηχά και αβαθή εκκολπώματα των βλεφάρων, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η τοποθέτηση ή η συγκράτηση του τεχνητού ματιού (οφθαλμική πρόθεση) ανάμεσα στα βλέφαρα.

Πώς διορθώνονται οι αλλαγές που προκύπτουν από τον ανοφθαλμικό κόγχο; Θεραπεία.

Ο στόχος της χειρουργικής θεραπείας του ανοφθαλμικού κόγχου είναι η αποκατάσταση της δυσμορφίας λόγω έλλειψης του οφθαλμού, η αποκατάσταση του ελλείμματος του όγκου στον κόγχο και, τέλος, η διόρθωση των αλλαγών στα βλέφαρα και τα εκκολπώματά τους. Σε αυτήν την κατεύθυνση πολύ σημαντικό ρόλο παίζει πρωταρχικά το χειρουργείο και η τεχνική που χρησιμοποιείται κατά την αφαίρεση του βολβού, ώστε να τοποθετηθεί εντός του κόγχου το απαραίτητο μέγεθος ενθέματος που θα αποτρέψει τυχόν επιπλοκές εμφάνισης συμπτωμάτων ανοφθαλμικού κόγχου.

Οι πιθανές επεμβάσεις για τη διόρθωση των αλλαγών που προκύπτουν από τον ανοφθαλμικό κόγχο μπορεί να περιλαμβάνουν μία ή συνδυασμό των παρακάτω:

  • Σύσφιξη κάτω βλεφάρου και ανόρθωση μέσου προσώπου (midface lift).
  • Ανακατασκευή των εκκολπωμάτων των βλεφάρων με χρήση αυτομοσχευμάτων βλεννογόνου.
  • Αντικατάσταση του εμφυτεύματος με μόσχευμα δερματικού λίπους για αύξηση του όγκου του κόγχου και αποκατάσταση της συμμετρίας.

Κίνδυνοι και επιπλοκές της επέμβασης ανοφθαλμικού κόγχου

Οι επιπλοκές της επέμβασης αποκατάστασης του ανοφθαλμικού κόγχου εξαρτώνται από το είδος της επέμβασης που πραγματοποιήθηκε:

  • Φλεγμονή.
  • Λοίμωξη.
  • Απόρριψη μοσχεύματος.
  • Αιμορραγία
  • Δυσκολία επούλωσης των τομών σε περίπτωση ανοσοκαταστολής ή προηγηθείσας ακτινοβολίας κόγχου.
  • Σε περίπτωση εμφύτευσης μοσχεύματος δερματικού λίπους υπάρχει η πιθανότητα συρρίκνωσής του με τα χρόνια, που οδηγεί σε μειωμένο όγκο του κόγχου.

Το αποτέλεσμα οποιασδήποτε επιπλοκής εν τέλει θα προκαλέσει δυσκολία τοποθέτησης και σταθεροποίησης του τεχνητού οφθαλμού, καθιστώντας τις περαιτέρω επεμβάσεις επιτακτική ανάγκη. 

Επέμβαση ανοφθαλμικού κόγχου: Μετεγχειρητικά

Η μετεγχειρητική παρακολούθηση στην επέμβαση ανοφθαλμικού κόγχου ποικίλλει ανάλογα με το είδος των επεμβάσεων που πραγματοποιήθηκαν. Η συνολική παρακολούθηση μπορεί να ποικίλλει από 2 μήνες έως 1 με 2 χρόνια. Η άμεση μετεγχειρητική παρακολούθηση περιλαμβάνει έλεγχο στο ιατρείο μία εβδομάδα και στη συνέχεια ένα μήνα μετά από το χειρουργείο. Ο ασθενής εφαρμόζει τοπική οφθαλμική αλοιφή και σταγόνες μικτού κολλυρίου κορτιζόνης/αντιβίωσης. Στις περισσότερες περιπτώσεις χορηγούνται από του στόματος αντιβιοτικά και κορτιζόνη για την πρώτη μετεγχειρητική εβδομάδα. Όταν το στάδιο του μετεγχειρητικού οιδήματος περάσει, γίνεται και η εφαρμογή της μόνιμης πρόθεσης (τεχνητό μάτι) από ειδικό προσθετολόγο.

O Δρ. Θάνος Μπεζάτης είναι χειρουργός οφθαλμίατρος στην Αθήνα και διατηρεί σύγχρονο οφθαλμολογικό ιατρείο στο Κολωνάκι. Ειδικεύεται στη χειρουργική του καταρράκτη, τη διαθλαστική χειρουργική και στη χειρουργική βλεφάρων και δακρυϊκού συστήματος. Είναι ειδικευθείς και διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Βόννης και μετεκπαιδευμένος επί εξαετία στο Ηνωμένο Βασίλειο. Έχει διατελέσει διευθυντής τμήματος Καταρράκτη και Οφθαλμοπλαστικής του Moorfields Eye Hospital London.