Τονομέτρηση

Η τονομέτρηση είναι η μέτρηση της πίεσης του ματιού και αποτελεί μία από τις βασικότερες οφθαλμικές εξετάσεις που ανήκουν σε κάθε οφθαλμολογικό έλεγχο, απλό ή ενδελεχή. Όπως η αρτηριακή πίεση, έτσι και η πίεση του ματιού όταν είναι υψηλή τις περισσότερες φορές δεν προκαλεί συμπτώματα στον ασθενή και γι’ αυτό η έγκαιρη διάγνωση με την τονομέτρηση μπορεί να αποβεί σωτήρια για το οπτικό νεύρο και το μάτι.

Τι είναι η τονομέτρηση ματιών;

Η τονομέτρηση ματιού είναι η εξέταση μέτρησης της πίεσης του ματιού, δηλαδή της πίεσης που υπάρχει στο μάτι. Είναι απαραίτητη για τον έλεγχο του γλαυκώματος, αλλά και σε άλλες καταστάσεις όπως μετά από χειρουργείο ματιού. 

Πότε είναι απαραίτητη η τονομέτρηση;

Η τονομέτρηση είναι απαραίτητη σε κάθε οφθαλμολογική εξέταση, καθώς η πίεση του ματιού μπορεί να είναι υψηλή ανεξαρτήτως ηλικίας και οφθαλμολογικής κατάστασης. Ιδιαίτερα σημαντική είναι στις κάτωθι περιπτώσεις:

• Σε όλα τα άτομα άνω των 40 ετών
• Σε άτομα με θετικό οικογενειακό ιστορικό γλαυκώματος (γονέας, αδέλφια) 
• Σε ασθενείς που για κάποιες οφθαλμολογικές παθήσεις κάνουν χρόνια χρήση κορτιζόνης, η οποία πολύ συχνά οδηγεί σε αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης και γλαύκωμα
• Σε ασθενείς με υψηλή μυωπία (μεγαλύτερη των 6 βαθμών) 
• Σε ασθενείς με ψευδοαποφολίδωση (εναπόθεση ινώδους υλικού σε διάφορες ανατομικές δομές του ματιού οδηγώντας σε γλαύκωμα)
• Σε άτομα με ιδιαίτερα λεπτό κερατοειδή (αυξημένη προδιάθεση για γλαύκωμα) 

Ποιες είναι οι μέθοδοι τονομέτρησης;

Υπάρχουν διάφορες μέθοδοι τονομέτρησης αλλά οι κυριότερες τρεις είναι οι ακόλουθες:

Τονομέτρηση Goldmann

Αποτελεί τη πιο αξιόπιστη και συχνά εφαρμοζόμενη μέθοδο. Βασίζεται στην επαφή του τονόμετρου με τον κερατοειδή, και πιο συγκεκριμένα στη λήψη μέτρησης με επιπέδωση του κερατοειδή χιτώνα. Απαιτεί τη χρήση αναισθητικής σταγόνας καθώς και χρωστικής σταγόνας φλουορεσκεϊνης. 

Τονομέτρηση αέρος

Γίνεται χωρίς επαφή του τονομέτρου με τον κερατοειδή, είναι πιο εύκολο και γρήγορο σε σχέση με τη τονομέτρηση Goldmann, αλλά δεν είναι εξίσου αξιόπιστη σα μέτρηση.

Τονομέτρηση rebound 

Μία πολύ ελαφριά μεταλλική ακίδα αγγίζει στιγμιαία την επιφάνεια του κερατοειδούς και αναπηδά. Το μηχάνημα μετρά τη ταχύτητα επιβράδυνσης της ακίδας καθώς και το χρόνο της επαφής με το κερατοειδή.

Το τονόμετρο Goldmann: H κεφαλή του τονομέτρου ακουμπά και επιπεδώνει τον κερατοειδή παρέχοντας ακριβή μέτρηση της ενδοφθάλμιας πίεσης.

Πώς γίνεται η εξέταση της τονομέτρησης; Διαδικασία

Η εξέταση τονομέτρησης διαφέρει ανάλογα με τη μέθοδο:

• • Τονομέτρηση Goldmann: Ο ιατρός μετά την ενστάλλαξη αναισθητικής και χρωστικής σταγόνας εστιάζει το τονόμετρο πάνω στο κέντρο του κερατοειδή του ασθενούς. Με μπλε φωτισμό ο γιατρός βλέπει δύο χρυσά ημικύκλια τα οποία προσαρμόζοντας ένα βαθμονομημένο μοχλό ευθυγραμμίζονται δίνοντας την ακριβή μέτρηση της ενδοφθάλμιας πίεσης του ματιού.
  • Τονομέτρηση αέρος: Το μηχάνημα στέλνει ένα πολύ γρήγορο “φύσημα” αέρα με στόχο τη προσωρινή επιπέδωση του κερατοειδή και μετρά πόσο και πότε συμβαίνει αυτή η επιπέδωση. Λαμβάνονται επαναληπτικές μετρήσεις και η πίεση προκύπτει από τον μέσο όρο αυτών. 
  • Τονομέτρηση rebound: Ένα φορητό μηχάνημα έρχεται σε κοντινή απόσταση από τον οφθαλμό, ο ασθενής ανοίγει και τα δύο μάτια και η μικρή μεταλλική ακίδα εκτινάσσεται, ακουμπά στιγμιαία τον κερατοειδή και επιστρέφει. 

Τονομέτρηση rebound.

Ποιες είναι οι φυσιολογικές τιμές στην τονομέτρηση; 

Η ιδανική ενδοφθάλμια πίεση προσδιορίζεται για τον κάθε ασθενή εξατομικευμένα με βάση πολλούς παράγοντες, όπως τη διάθλαση, τη φυλή, την ηλικία, το πάχος κερατοειδούς, το οικογενειακό ιστορικό και πολλά άλλα. 

Ένα γενικά αποδεκτό εύρος φυσιολογικής ενδοφθάλμιας πίεσης είναι 10-21mmHg. Αξίζει όμως να σημειωθεί πως αν κάποιος έχει πίεση εκτός των ορίων αυτών μπορεί να μην έχει κανένα οφθαλμολογικό πρόβλημα.

Συχνές ερωτήσεις 

Πονάει η τονομέτρηση; 

Η τονομέτρηση δεν πονάει καθώς η επιφάνεια του ματιού έχει προηγουμένως αναισθητοποιηθεί με σταγόνες.

Πόση ώρα διαρκεί η τονομέτρηση;

Η τονομέτρηση διαρκεί μερικά δευτερόλεπτα ανά οφθαλμό.

Επηρεάζει την οδήγηση η τονομέτρηση;

Η τονομέτρηση δεν επηρεάζει την οδήγηση καθώς η διάμετρος της κόρης δεν αλλάζει.