Τι είναι η ιριδοκυκλίτιδα ή πρόσθια ραγοειδίτιδα;

Η ιριδοκυκλίτιδα, γνωστή και ως ιρίτιδα ή πρόσθια ραγοειδίτιδα είναι η φλεγμονή της ίριδας, του χρωματιστού μέρους του οφθαλμού μας καθώς και του ακτινωτού σώματος, που βρίσκεται πίσω από αυτήν. 

Ο ραγοειδής χιτώνας είναι ένα από τα εσωτερικά τοιχώματα του οφθαλμού. Αποτελείται, από μπροστά προς τα πίσω, από την ίριδα, το ακτινωτό σώμα και τον χοριοειδή χιτώνα. Οποιαδήποτε φλεγμονή που αφορά τον ραγοειδή χιτώνα ονομάζεται ραγοειδίτιδα.

Η ιριδοκυκλίτιδα είναι η συχνότερη μορφή των ραγοειδίτιδων και αφορά το πρόσθιο τμήμα του ραγοειδή χιτώνα, δηλαδή την ίριδα και το ακτινωτό σώμα

Ποια είναι οι αίτια της ιριδοκυκλίτιδας;

Η ιριδοκυκλίτιδα μπορεί να εμφανιστεί ως μεμονωμένη κατάσταση, χωρίς συσχέτιση με οποιαδήποτε άλλη φλεγμονή, σε άλλο σημείο του σώματος. Επίσης μπορεί να εμφανιστεί λόγω:

  • Ερπητικής λοίμωξης του οφθαλμού.
  • Αυτοάνοσων καταστάσεων, όπως είναι ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, η σαρκοείδωση, φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου, όπως η ελκώδης κολίτιδα ή η νόσος Crohn, αγγειίτιδες ή η ιδιοπαθής αρθρίτιδα.
  • Δερματικών νόσων, όπως είναι η ψωριασική αρθρίτιδα.
  • Μυοσκελετικών φλεγμονών, όπως είναι η αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα και η αντιδραστική αρθρίτιδα (νόσος Reiter).
  • Νευρολογικών νοσημάτων, όπως είναι η σκλήρυνση κατά πλάκας.
  • Λοιμώξεων από μικροοργανισμούς, όπως το πρωτόζωο τοξόπλασμα.
  • Οφθαλμικού τραύματος.
  • Επιμένουσας φλεγμονής μετά από οφθαλμική χειρουργική επέμβαση.

Οι πιο συχνές παθήσεις που σχετίζονται με την πρόσθια ραγοειδίτιδα είναι εκείνες που σχετίζονται με το αντιγόνο ιστοσυμβατότητας HLA-B27, όπως η αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα.

Ποια είναι τα συμπτώματα της ιριδοκυκλίτιδας; 

Τα συμπτώματα της ιριδοκυκλίτιδας είναι έντονα και ξαφνικά και περιλαμβάνουν:

  • Έντονο πόνο του οφθαλμού
  • Έντονη ερυθρότητα του οφθαλμού
  • Θολή όραση
  • Φωτοευαισθησία
  • Δακρύρροια

Πώς γίνεται η διάγνωση της ιριδοκυκλίτιδας;

Η διάγνωση της ιριδοκυκλίτιδας είναι κλινική και περιλαμβάνει:

  • Τη λήψη αναλυτικού ιατρικού και φαρμακευτικού ιστορικού.
  • Εξέταση της οπτικής οξύτητας.
  • Πλήρη έλεγχο στη σχισμοειδή λυχνία με εξέταση των προσθίων και οπισθίων ημιμορίων και μέτρηση της ενδοφθάλμιας πίεσης.
  • Βυθοσκόπηση.

Κατά τη λήψη ιστορικού ο ιατρός θα λάβει σημαντικές πληροφορίες για την πιθανή συσχέτιση της ιριδοκυκλίτιδας με συστηματικές νόσους και ανάλογα την περίπτωση μπορεί να διενεργηθούν επιπλέον εξετάσεις:

  • Δερματολογική εκτίμηση
  • Αιματολογικές εξετάσεις
  • Ακτινογραφίες ισχίων και θώρακος
  • Έλεγχος για αυτοάνοσα νοσήματα

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι που κρύβει η ιριδοκυκλίτιδα;

Η ιριδοκυκλίτιδα αν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως μπορεί να οδηγήσει σε δυνητικά σοβαρές επιπλοκές για τον οφθαλμό:

  • Αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης και γλαύκωμα
  • Θόλωση του κρυσταλλοειδούς φακού
  • Πτώση της όρασης
  • Οίδημα της ωχράς κηλίδας

Πώς αντιμετωπίζεται η ιριδοκυκλίτιδα;

Η θεραπεία της ιριδοκυκλίτιδας περιλαμβάνει: 

  • Τοπική ενστάλαξη σταγόνων κορτιζόνης: Η συχνότητα στις περισσότερες περιπτώσεις είναι κάθε ώρα την πρώτη εβδομάδα (εκτός των ωρών ύπνου) και στη συνέχεια μειώνεται σταδιακά ανά εβδομάδα. Η θεραπεία διαρκεί συνολικά περίπου 6 με 7 εβδομάδες. Ο λόγος για τη σταδιακή μείωση της συχνότητας ενστάλαξης των σταγόνων κορτιζόνης είναι ο κίνδυνος έντονης υποτροπής της φλεγμονής με την απότομη διακοπή χρήσης των σταγόνων. 
  • Τοπική ενστάλαξη μυδριατικών σταγόνων: Αποσκοπεί στη διαστολή της κόρης αφενός για τη μείωση του πόνου και αφετέρου για να αποφευχθεί μια πιθανή ανάπτυξη μεμβρανών μεταξύ της ίριδας και του κρυσταλλοειδούς φακού, λόγω επιμένουσας φλεγμονής.
  • Ένεση κορτιζόνης κάτω από τον επιπεφυκότα ή πίσω από τον οφθαλμό σε πολύ βαριές και έντονες φλεγμονές.
  • Τη χορήγηση κατάλληλων αντιβιοτικών, σε περίπτωση που υπάρχει υποψία λοίμωξης με μικρόβια.

Η πρόγνωση της ιριδοκυκλίτιδας είναι γενικά άριστη όταν ο ασθενής παρακολουθείται συχνά από οφθαλμίατρο και ακολουθεί την αγωγή. Η εμφάνιση υποτροπών ποικίλλει από ασθενή σε ασθενή και εξαρτάται από την υποκείμενη αιτία.

O Δρ. Θάνος Μπεζάτης είναι χειρουργός οφθαλμίατρος στην Αθήνα και διατηρεί σύγχρονο οφθαλμολογικό ιατρείο στο Κολωνάκι. Ειδικεύεται στη χειρουργική του καταρράκτη, τη διαθλαστική χειρουργική και στη χειρουργική βλεφάρων και δακρυϊκού συστήματος. Είναι ειδικευθείς και διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Βόννης και μετεκπαιδευμένος επί εξαετία στο Ηνωμένο Βασίλειο. Έχει διατελέσει διευθυντής τμήματος Καταρράκτη και Οφθαλμοπλαστικής του Moorfields Eye Hospital London.