Τι είναι η πρεσβυωπία;

Η πρεσβυωπία είναι η προοδευτική και μη αναστρέψιμη μείωση της όρασης στην κοντινή απόσταση. Παρουσιάζεται σε όλα τα άτομα μετά την ηλικία των 40 με 45 ετών και συνεχίζει να αυξάνεται σταδιακά έως την ηλικία των 65 ετών. Εκδηλωνεται με δυσκολία και κόπωση στο διάβασμα, ιδιαίτερα σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού. Το άτομο εκδηλώνει σταδιακά την ανάγκη να τοποθετεί το βιβλίο ή το κινητό του σε μεγαλύτερη απόσταση από τη συνήθη, προκειμένου να διαβάσει καθαρά.

Η πρεσβυωπία οφείλεται σε προοδευτική απώλεια της ικανότητας του μηχανισμού της προσαρμογής του οφθαλμού, κατά τον οποίο ο φακός του ματιού μεταβάλλει το σχήμα του, ώστε το αντικείμενο σε κοντινή απόσταση να σχηματίζει καθαρό είδωλο στον αμφιβληστροειδή χιτώνα, δίνοντας καθαρή εικόνα.  Η πιο σημαντική απώλεια της προσαρμοστικής δυνατοτητας του ματιού συμβαίνει μεταξύ των ηλικιών 20 και 50. Ακόμη, εκτιμάται ότι σήμερα πάνω από 1.37 δισεκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από πρεσβυωπία.

Ποια είναι τα συμπτώματα της πρεσβυωπίας;

Τα συμπτώματα της πρεσβυωπίας ξεκινούν σταδιακά και συχνότερα μεταξύ 42 και 44 ετών. Τα συμπτώματα της πρεσβυωπίας περιλαμβάνουν:

  • Σταδιακά επιδεινούμενη θολή όραση στις κοντινές αποστάσεις.
  • Πονοκεφάλους στην προσπάθεια εστίασης σε κοντινή απόσταση.
  • Ολοένα και αυξανόμενη ανάγκη για περισσότερο φως στο διάβασμα.
  • Κράτημα του βιβλίου ή του κινητού σε σταδιακά αυξανόμενη απόσταση.
  • Συγκλίνων στραβισμό στην επίμονη προσπάθεια εστίασης στις κοντινές αποστάσεις.
  • Την ανάγκη σε άτομα με μυωπία να βγάλουν τα γυαλιά τους για να δουν καθαρά σε κοντινή απόσταση.

Ποια είναι τα αίτια εμφάνισης της πρεσβυωπίας;

Αν και η ακριβής αιτία της εμφάνισης της πρεσβυωπίας παραμένει άγνωστη, υπάρχουν κάποιες θεωρίες που ακόμα διχάζουν την οφθαλμιατρική κοινότητα. Οι θεωρίες σχετικά με τους λόγους ανάπτυξής της μπορούν να χωριστούν σε δύο κατηγορίες: 

  • Στην ηλικιακή εκφύλιση του κρυσταλλοειδούς φακού: υποστηρίζει την υπόθεση ότι ο κρυσταλλοειδής φακός με την ηλικία σκληραίνει, γίνεται μεγαλύτερος, και χάνει την ελαστικότητα της κάψας του.
  • Στις ηλικιακές εκφυλίσεις τμημάτων του οφθαλμού πέραν του κρυσταλλοειδούς φακού: περιλαμβάνει ως πιθανές αιτίες τη δυσλειτουργία των επικουρικών μέσων προσαρμογής, του ακτινωτού μυ και των ινιδίων, την απώλεια ελαστικότητας του χοριοειδούς, ακόμα και μειωμένη αντίσταση του υαλοειδούς στον φακό.  

Πώς γίνεται η διάγνωση της πρεσβυωπίας;

Η διάγνωση της πρεσβυωπίας γίνεται με ακριβή διαθλαστική μέτρηση στη σχισμοειδή λυχνία και το αυτόματο διαθλασίμετρο. Αρχικά, μετριέται η διόρθωση στα γυαλιά που χρειάζεται ο ασθενής προκειμένου να δει σε μακρινή απόσταση και στη συνέχεια η διόρθωση για την κοντινή απόσταση. Ανάλογα με τις ανάγκες και την ηλικία του ασθενή, θα πρέπει πιθανώς να πραγματοποιηθεί και μέτρηση για την απόσταση από τον υπολογιστή.

Ποιες είναι οι συντηρητικές μέθοδοι αντιμετώπισης της πρεσβυωπίας;

Αν και δεν υπάρχει δυνατότητα πρόληψης της πρεσβυωπίας, υπάρχουν αρκετές συντηρητικές μέθοδοι για την αντιμετώπισή της:

Φαρμακευτική θεραπεία

Πρόσφατα εγκρίθηκε η τοπική ενστάλαξη σταγόνων πιλοκαρπίνης από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA). Έρευνες έδειξαν ότι το συγκεκριμένο φάρμακο οδηγεί σε βελτίωση της κοντινής όρασης, χωρίς να επηρεάζει σημαντικά τη μακρινή όραση. Η δράση του διαρκεί μέχρι 6 ώρες

Γυαλιά πρεσβυωπίας 

Τα γυαλιά πρεσβυωπίας μπορεί να είναι είτε απλά μονοεστιακά, είτε πολυεστιακά. Τα πολυεστιακά γυαλιά επιτρέπουν στον ασθενή τη χρήση ενός μόνο ζευγαριού που προσφέρει υψηλής ποιότητας όρασης σε όλες τις αποστάσεις.

Φακοί επαφής για την πρεσβυωπία

Όπως ακριβώς τα γυαλιά πρεσβυωπίας, οι πολυεστιακοί φακοί επαφής μπορούν να παρέχουν εξαιρετική όραση σε όλες τις αποστάσεις. 

Ποιες είναι οι επεμβατικές μέθοδοι αντιμετώπισης της πρεσβυωπίας;

Οι επεμβατικές μέθοδοι για την αντιμετώπιση της πρεσβυωπίας περιλαμβάνουν την επέμβαση laser και τη χειρουργική επέμβαση.

Laser για την πρεσβυωπία

 Οι διαθλαστικές επεμβάσεις (femto LASIK και trans-PRK)  που κλασικά χρησιμοποιούνται με στόχο τη διόρθωση της μυωπίας, του αστιγματισμού και της υπερμετρωπίας μπορούν να εφαρμοστούν για την αντιμετώπιση της πρεσβυωπίας. Συγκεκριμένα, υπάρχουν δύο μέθοδοι: το monovision και η PresbyLASIK:  

Monovision 

Διορθώνεται το κυρίαρχο μάτι για τη μακρινή απόσταση και το πιο αδύναμο μάτι για την κοντινή απόσταση. Ιδανικοί υποψήφιοι για αυτή την επέμβαση είναι πρεσβύωπες, ηλικίας μεταξύ 45 και 65 ετών, με υπερμετρωπία ή μυωπία. 

Επειδή η πρεσβυωπία είναι μια δυναμική και συνεχώς εξελισσόμενη διαδικασία, αξίζει να σημειωθεί ότι με τη μέθοδο αυτή δεν επεμβαίνουμε αιτιολογικά στην πρεσβυωπία, βελτιώνοντας την προσαρμογή. Δημιουργούμε μια “τεχνητή”, μετρίου βαθμού μυωπία στον ένα οφθαλμό, προκειμένου να εξαλείψουμε τα συμπτώματα της πρεσβυωπιας. Όσο ο ασθενής μεγαλώνει, είναι πιθανό για πολύ μικρή γραφή να χρειαστεί πρεσβυωπική διόρθωση χαμηλού βαθμού με γυαλιά.

PresbyLASIK

Την τελευταία πενταετία, η επέμβαση laser PresbyLASIK προσφέρει τη δυνατότητα σμίλευσης της επιφάνειας του κερατοειδούς με τέτοιο τρόπο, ώστε στο κέντρο να δημιουργείται μια μικρή κυρτή ζώνη. Αυτή η κυρτή ζώνη εξασφαλίζει διόρθωση έως 2,5 βαθμών για την κοντινή απόσταση, ενώ περιφερικά αυτής ο κερατοειδής σμιλεύεται με στόχο την επίτευξη καλής περιφερικής όρασης. 

Χειρουργείο του κρυσταλλοειδούς φακού

Η πιο επεμβατική και μόνιμη λύση είναι η αλλαγή του κρυσταλλοειδούς φακού, ακόμα και χωρίς την ύπαρξη καταρράκτη, παρότι τεχνικά είναι η ίδια επέμβαση.

Απλοί μονοεστιακοί φακοί

Η πιο παραδοσιακή λύση είναι η χρήση απλών μονοεστιακών φακών με στόχο την επίτευξη του monovision, ακριβώς όπως συμβαίνει και στο laser ματιών. Καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται, τα τελευταία 20 χρόνια έχουν αναπτυχθεί διάφορες τεχνολογίες ενδοφακών. 

Πολυεστιακοί φακοί

Οι πολυεστιακοί φακοί παραδοσιακά εξασφαλίζουν εξαιρετικά αποτελέσματα σε όλες τις αποστάσεις. Όμως, προκαλούν σε ένα, όχι αμελητέο, ποσοστό ασθενών, ποιοτικά προβλήματα της όρασης όπως είναι τα χαρακτηριστικά “φωτοστέφανα” (halos) γύρω από τα αντικείμενα, ειδικά σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού και κατά τη νυχτερινή οδήγηση. 

Τριπλοεστιακοί φακοί

Οι τριπλοεστιακοί φακοί παρέχουν, επίσης, εξαιρετικά ποσοστά επιτυχίας σε όλες τις αποστάσεις, με σημαντικά μειωμένα ποσοστά επιπλοκών σε σχέση με τους κλασικούς πολυεστιακούς ενδοφακούς. Επιλέγονται ιδιαίτερα σε περιπτώσεις αρκετά νεότερων ασθενών που οδηγούν συχνά το βράδυ.

Φακοί αυξημένου βάθους εστίασης

Η πιο εξελιγμένη γενιά ενδοφακών είναι οι φακοί αυξημένου βάθους εστίασης (EDoF ή Enhanced Depth of Focus), οι οποίοι παρέχουν την εξαιρετική ποιότητα όρασης των απλών μονοεστιακών και διαθέτουν μια μικρή κεντρική ζώνη που εξασφαλίζει ικανοποιητική κοντινή και ενδιάμεση όραση. Αποτελούν, πλέον, την επικρατούσα λύση ακόμα και για τους πιο απαιτητικούς ασθενείς.

Ποιο είναι το κόστος της επέμβασης για την αντιμετώπιση της πρεσβυωπίας;

Το κόστος της επέμβασης για την αντιμετώπιση της πρεσβυωπίας εξαρτάται από το είδος του ενδοφακού που θα τοποθετηθεί. Κλείστε το ραντεβού σας και ο χειρουργός οφθαλμίατρος Δρ. Θάνος Μπεζάτης θα σας ενημερώσει πλήρως. 

O Δρ. Θάνος Μπεζάτης είναι χειρουργός οφθαλμίατρος στην Αθήνα και διατηρεί σύγχρονο οφθαλμολογικό ιατρείο στο Κολωνάκι. Ειδικεύεται στη χειρουργική του καταρράκτη, τη διαθλαστική χειρουργική και στη χειρουργική βλεφάρων και δακρυϊκού συστήματος. Είναι ειδικευθείς και διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Βόννης και μετεκπαιδευμένος επί εξαετία στο Ηνωμένο Βασίλειο. Έχει διατελέσει διευθυντής τμήματος Καταρράκτη και Οφθαλμοπλαστικής του Moorfields Eye Hospital London.