Τι εννοούμε ως κόκκινα μάτια;
Ως “κόκκινα μάτια” εννοούμε την ερυθρότητα της επιφάνειας του ματιού, δηλαδή του επιπεφυκότα. Η ερυθρότητα αυτή είναι αποτέλεσμα συνήθως φλεγμονής που οδηγεί σε αγγειοδιαστολή, δηλαδή διάταση της διαμέτρου των μικρών επιφανειακών αιμοφόρων αγγείων που αιματώνουν τον επιπεφυκότα και σπανιότερα βαθύτερες στοιβάδες, όπως ο σκληρός χιτώνας.
Κόκκινα μάτια: Συχνές αιτίες και παθήσεις
Τα κόκκινα μάτια συνήθως υποδηλώνουν ένα μεγάλο εύρος παθήσεων, πιο συχνά ήπιων αλλά σπανιότερα μπορεί να είναι σημάδι σοβαρότερης νόσου. Τα αίτια για κόκκινα μάτια περιλαμβάνουν:
- Ξηροφθαλμία.
- Χρόνια χρήση φακών επαφής.
- Επιπεφυκίτιδα (οποιασδήποτε αιτιολογίας, ιογενής, βακτηριακή ή αλλεργική).
- Υπόσφαγμα (είναι η αιμορραγία εντός του επιπεφυκότα).
- Βλεφαρίτιδα.
- Σκόνη, υδρατμοί, ξένο σώμα.
- Φλεγμονή του επισκλήριου χιτώνα (επισκληρίτιδα). Πρόκειται για έναν χιτώνα λεπτό που βρίσκεται κάτω από τον επιπεφυκότα και μπορεί να εμφανίσει φλεγμονές.
- Φλεγμονή του σκληρού χιτώνα (σκληρίτιδα). Ο σκληρός χιτώνας είναι βαθύτερη δομή που μπορεί να εμφανίσει φλεγμονή η οποία συχνά συνοδεύεται από έντονο πόνο.
- Μόλυνση του κερατοειδή χιτώνα (κερατίτιδα) πχ από κακή χρήση φακών επαφής.
- Οξύ γλαύκωμα. Η απότομη αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης μπορεί να οδηγήσει πέραν άλλων συμπτωμάτων σε ξαφνική και έντονη ερυθρότητα.
- Ραγοειδίτιδα (και συχνότερα η ιριδοκυκλίτιδα): Πρόκειται για αυτοάνοσης αιτιολογίας φλεγμονή του εσωτερικού του οφθαλμού.
- Μετεγχειρητική μόλυνση (πχ ενδοφθαλμίτιδα) μετά από ενδοφθάλμιες επεμβάσεις, πχ χειρουργείο καταρράκτη.
- Σπανιότερες παθήσεις όπως παθήσεις κόγχου (φλεβικές δυσπλασίες, όγκοι, θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια) μπορούν να οδηγήσουν σε κόκκινα μάτια.
Πότε πρέπει να επισκεφθείτε οφθαλμίατρο;
Τα κόκκινα μάτια είναι ένα πολύ ενοχλητικό φαινόμενο και πολλές φορές αρκετά ανησυχητικό για τον ασθενή. Προκαλούνται από τη διαστολή των αιμοφόρων αγγείων του επιπεφυκότα και μπορεί να εμφανιστούν σταδιακά ή ξαφνικά. Σε κάθε ξαφνική εμφάνιση κόκκινων ματιών ο ασθενής πρέπει άμεσα να απευθυνθεί στον οφθαλμίατρο του. Υπάρχουν κάποιες καταστάσεις που κάνουν την ανάγκη αυτή πιο επιτακτική:
- Πόνος: Όταν τα κόκκινα μάτια συνοδεύονται από έντονο πόνο (ιδιαίτερα βαθύ πόνο ή/και αίσθημα βάρους/πίεσης). Καταστάσεις όπως οξύ γλαύκωμα κλειστής γωνίας, ραγοειδίτιδα ή μόλυνση του κερατοειδή είναι σοβαρές οφθαλμικές παθήσεις που τυπικά προκαλούν κόκκινα μάτια με πόνο.
- Μείωση όρασης: Παθήσεις που προκαλούν απώλεια όρασης μαζί με ερυθρότητα των ματιών είναι δυνητικά επείγουσες. Για παράδειγμα, μετά από επέμβαση καταρράκτη μια ξαφνική εμφάνιση κόκκινου ματιού συνοδευόμενο από απώλεια όρασης μπορεί να είναι το πρώτο σημάδι ενδοφθαλμίτιδας, μιας πολύ απειλητικής κατάστασης για την όραση,
- Χρήση φακών επαφής: Αν φοράτε φακούς επαφής και τα μάτια κοκκινίσουν ξαφνικά πρέπει να αποκλειστεί άμεσα η κερατίτιδα.
- Ευαισθησία στο φως: Η συνύπαρξη φωτοευαισθησίας με κόκκινα μάτια πρέπει άμεσα να μας οδηγήσει στον οφθαλμίατρο.
Τα πιο πάνω συμπτώματα μπορεί να συνυπάρχουν και χρήζουν άμεσης διερεύνησης από τον ειδικό οφθαλμίατρο.
Ποιοι είναι οι τρόποι αντιμετώπισης για τα κόκκινα μάτια; Θεραπεία
Η θεραπεία για τα κόκκινα μάτια εξαρτάται από την υποκείμενη αιτία. Οι πιο συνήθεις τρόποι αντιμετώπισης είναι οι εξής:
- Τοπική (και σπανιότερα συστηματική) αντιβιοτική αγωγή σε μολυσματικές καταστάσεις, όπως η κερατίτιδα από φακούς επαφής ή η βακτηριακή επιπεφυκίτιδα.
- Αντιφλεγμονώδης αγωγή (τοπική χρήση κολλυρίων κορτιζόνης) σε ραγοειδίτιδες και ιριδοκυκλίτιδες.
- Τοπική (ή/και συστηματική) συνδυασμένη αντιβιοτική και αντιφλεγμονώδης αγωγή σε περιπτώσεις μετεγχειρητικής ενδοφθαλμίτιδας.
- Τοπική (ή/και συστηματική) αντιγλαυκωματική αγωγή ή και επείγουσα επέμβαση με λέιζερ σε περίπτωση οξέως γλαυκώματος.
- Συστηματική αντιφλεγμονώδης αγωγή σε περιπτώσεις σκληρίτιδας.
Ποιες συνήθειες βοηθούν στην αποφυγή των κόκκινων ματιών;
Οι πιο σημαντικές καθημερινές συνήθειες που μας βοηθούν να αποφεύγουμε τα κόκκινα μάτια είναι:
- Προσεκτική χρήση φακών επαφής.
- Συστηματική εφαρμογή τεχνητών δακρύων.
- Συστηματική φροντίδα των βλεφάρων με χλιαρές κομπρέσες πρωί-βράδυ.
- Αποφυγή πολύωρης χρήσης ηλεκτρονικού υπολογιστή.
- Καλός ύπνος (τουλάχιστον 6-7 ώρες καθημερινά).
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί είναι κόκκινο μόνο το ένα μου μάτι;
Το κοκκίνισμα του ενός μόνο ματιού οφείλεται συνήθως σε ερεθισμό της οφθαλμικής επιφάνειας από ξηροφθαλμία και βλεφαρίτιδα. Σπανιότερα σχετίζεται με σοβαρότερες καταστάσεις όπως το γλαύκωμα.
Τι σημαίνει το ξαφνικό κοκκίνισμα στο μάτι;
Το ξαφνικό κοκκίνισμα στο μάτι σημαίνει πως υπήρξε μια έντονη φλεγμονώδης αντίδραση στην επιφάνεια του οφθαλμού που χρήζει άμεσης διερεύνησης. Το κόκκινο μάτι χωρίς πόνο δε σημαίνει απαραίτητα πως δεν χρειάζεται να εξετασθεί άμεσα.
Είναι τα κόκκινα μάτια μεταδοτικά;
Το κοκκίνισμα των ματιών είναι μεταδοτικό σε συγκεκριμένες μόνο περιπτώσεις όπως ιογενούς και βακτηριακής επιπεφυκίτιδας. Για αυτό είναι πολύ σημαντική η εφαρμογή της αγωγής και η προσωπική υγιεινή των ματιών μας.
Μπορεί η έλλειψη ύπνου να προκαλέσει κοκκίνισμα στα μάτια;
Η έλλειψη ύπνου μπορεί να προκαλέσει ερυθρότητα των ματιών λόγω ξήρανσης της επιφάνειας των ματιών προκαλώντας έντονο αίσθημα ξένου σώματος. Η συστηματική εφαρμογή ενυδατικού κολλυρίου είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων.
Γιατί τα μάτια μου είναι κόκκινα το πρωί;
Η έντονη ερυθρότητα των ματιών το πρωί οφείλεται στην ελλιπή ενυδάτωσή τους κατά τη διάρκεια της νύχτας αλλά και της ημέρας. Συχνά ασθενείς κοιμούνται με ελαφρώς ανοιχτά μάτια γεγονός που επιδεινώνει την κατάσταση.
Σε τι οφείλεται το κόκκινο μάτι στην άκρη;
Το κόκκινο μάτι στην άκρη (στο λευκό μέρος), συνήθως οφείλεται σε υπόσφαγμα, αλλεργία ή επιπεφυκίτιδα. Τις περισσότερες φορές δεν είναι κάτι ανησυχητικό. Αν συνοδεύεται, όμως, από πόνο ή θολή όραση, τότε θα πρέπει να επισκεφθείτε οφθαλμίατρο.
