Διπλωπία

Τι είναι η διπλωπία;

Η διπλωπία, ή αλλιώς διπλή όραση, είναι μία πολύ ενοχλητική και ανησυχητική κατάσταση για τον ασθενή που δυνητικά σχετίζεται με σοβαρές ιατρικές παθήσεις. Μπορεί να παρουσιαστεί στο ένα ή και στα δύο μάτια και έχει πολλά και διαφορετικά αίτια. Στη διπλή όραση ο ασθενής βλέπει δύο είδωλα από ένα αντικείμενο.

Ποια είναι τα είδη διπλωπίας;

Η διπλή όραση διακρίνεται σε μονόφθαλμη (αφορά το ένα μάτι) και διόφθαλμη (αφορά και τα δύο μάτια). Στη μονόφθαλμη διπλωπία αν ο ασθενής κλείσει το υγιές μάτι βλέπει διπλά. Αντίθετα, στη διόφθαλμη διπλωπία κλείνοντας το ένα μάτι, αυτή εξαφανίζεται. Η μονόφθαλμη διπλωπία σχετίζεται με λιγότερο σοβαρές παθήσεις που εντοπίζονται στον οφθαλμό ενώ η διόφθαλμη διπλωπία μπορεί να οφείλεται σε σοβαρή νευρολογική πάθηση.

Όσον αφορά τη θέση του ενός ειδώλου σε σχέση με το άλλο, διακρίνουμε στην οριζόντια (το ένα δίπλα στο άλλο), τη κάθετη (το ένα πάνω από το άλλο) κα;ι τη διαγώνια.

Σημειώνουμε ότι η διπλή όραση μπορεί να εμφανιστεί σε όλες τις ηλικίες.

Ποια είναι τα αίτια της διπλωπίας;

Τα αίτια της διπλής όρασης διαφέρουν ανάλογα με το είδος της και μπορεί να είναι οφθαλμολογικής ή άλλης αιτιολογίας. 

Μονόφθαλμη διπλωπία

Συνήθως οφείλεται σε διαθλαστικά προβλήματα, όπως παθήσεις του κερατοειδούς ή του φακού, όπως:

• Καταρράκτης
  
• Κερατοειδικές βλάβες (πχ ουλές από προηγούμενες λοιμώξεις ή τραύματα)
  
• Αστιγματισμός
  
• Εκτόπιση του κρυσταλλοειδούς φακού
• Έντονη ξηροφθαλμία
• Ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδος

Διόφθαλμη διπλωπία

Η διόφθαλμη διπλωπία οφείλεται σε διαταραχή της ευθυγράμμισης των ματιών, δηλαδή σε προβλήματα λειτουργίας των οφθαλμικών μυών ή των νευρικών οδών που τους ελέγχουν.

Πιθανές αιτίες της περιλαμβάνουν:

• Πάρεση κρανιακών νεύρων, που μπορεί να οφείλεται σε ισχαιμία, φλεγμονές, υπέρταση, όγκους, τραύματα, λοιμώξεις ή αυτοάνοσες παθήσεις.
  
• Σκλήρυνση κατά πλάκας, η οποία είναι μια χρόνια αυτοάνοση νευρολογική πάθηση που συχνά η πρώτη της εκδήλωση είναι η διπλή όραση και η ξαφνική απώλεια όρασης.
  
• Όγκος στον εγκέφαλο ή όγκοι κόγχου, που μπορεί να προκαλέσουν δυσλειτουργία των νεύρων μέσω συμπίεσής τους. Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι χαρακτηριστική η σταδιακή εκδήλωση και επιδείνωση της διπλής όρασης.
  
• Εγκεφαλικά επεισόδια (συνήθως σε μεγαλύτερες ηλικίες), που προκαλούνται από ισχαιμία του εγκεφάλου με αποτέλεσμα την παράλυση νεύρων που σχετίζονται με την οφθαλμοκινητικότητα.
  
• Θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια, κατά την οποία οι οφθαλμικοί μύες φλεγμαίνουν και περιορίζουν την κινητικότητα του ματιού.
  
• Διαβητική νευροπάθεια. Ο διαβήτης προκαλεί μικροαγγειακές βλάβες με αποτέλεσμα συχνά νεύρα που ελέγχουν τους οφθαλμικούς μύες να μην αιματώνονται καλά και να δυσλειτουργούν προκαλώντας διπλή όραση.
  
• Μυασθένεια gravis, η οποία χαρακτηριστικά προκαλεί διπλή όραση που χειροτερεύει προς το τέλος την ημέρας λόγω κόπωσης των μυών
  
• Κρανιοπροσωπικά τραύματα, κατά τα οποία νεύρα που κινούν τους οφθαλμούς τραυματίζονται και περιορίζεται η οφθαλμοκινητικότητα με αποτέλεσμα διπλή όραση.

Ο ασθενής που βλέπει διπλά ξαφνικά και με τα δύο μάτια ανοιχτά χρήζει άμεσης ιατρικής εξέτασης.

Ποια είναι τα συμπτώματα της διπλωπίας;

Το κύριο σύμπτωμα της διπλωπίας είναι η αντίληψη διπλού ειδώλου από το ίδιο αντικείμενο. Άλλα πιθανά συμπτώματα ανάλογα την αιτία περιλαμβάνουν:

• Έντονο πονοκέφαλο
• Θολή όραση
  
• Ζάλη
  
• Αστάθεια
  
• Ναυτία
  
• Βλεφαρόπτωση
  
• Κούραση ματιών
  

Η διπλή όραση προκαλεί σοβαρά προβλήματα στη καθημερινότητα του ασθενούς και μειώνει σημαντικά τη ποιότητα της ζωής.

Πόσο διαρκεί η διπλωπία;

Το πόσο διαρκεί η διπλή όραση ποικίλλει ανάλογα την αιτία. Ως προς τη διάρκεια διακρίνεται σε:

• Παροδική: Σε περιπτώσεις πάρεσης νεύρου ή τραύματος, μπορεί να διαρκεί λίγες εβδομάδες.
  
• Χρόνια: Σε παθήσεις όπως η θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια, μυασθένεια gravis και εγκεφαλικά επεισόδια.
  

Πώς γίνεται η διάγνωση της διπλωπίας;

Η διάγνωση της διπλής όρασης απαιτεί λεπτομερή κλινική εξέταση και συχνά απεικονιστική μελέτη.  Περιλαμβάνει:

• Λήψη λεπτομερούς Ιστορικού και πλήρη οφθαλμολογική εξέταση
  
• Έλεγχο της κινητικότητας των ματιών
  
• Δοκιμές κάλυψης (cover tests) των οφθαλμων
  
• Μέτρηση πρισμάτων
  
• Απεικονιστικες εξετάσεις, όπως αξονική ή μαγνητική τομογραφία
  
• Νευρολογική εκτίμηση
  

Πώς διορθώνεται η διπλωπία;

Η διόρθωση της διπλής όρασης εξαρτάται από το είδος της.

Στη μονόφθαλμη διπλωπία ο οφθαλμίατρος μπορεί να διορθώσει ένα πιθανό διαθλαστικό σφάλμα με τη κατάλληλη χορήγηση γυαλιών, φακών επαφής ή διαθλαστική επέμβαση λέιζερ ματιών. Σε περιπτώσεις καταρράκτη γίνεται εγχείρηση αφαίρεσής του και ένθεση ειδικού ενδοφακού.

Στη διόφθαλμη διπλωπία απαιτείται η συνεργασία ιατρών διαφορετικών ειδικοτήτων (όπως οφθαλμιάτρου, νευρολόγου ή νευροχειρουργού)  για την αντιμετώπιση της εκάστοτε αιτίας. Αν η κύρια αιτία έχει αντιμετωπιστεί ακολουθεί χειρουργική επέμβαση στραβισμού που στοχεύει στον ευθειασμό των οφθαμών. 

Συχνές ερωτήσεις 

Η διπλωπία συνδέεται με το άγχος;

Το άγχος σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επιδεινώσει την διπλή όραση, αλλά δεν τη προκαλεί. Η διπλωπία από στρες (ή αλλιώς ψυχοσωματική διπλωπία) είναι επομένως συχνό φαινόμενο σε ασθενείς που βιώνουν έντονο καθημερινό άγχος. 

Μπορεί η διπλωπία να είναι προσωρινή;

Η διπλή όραση μπορεί να είναι προσωρινή σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως τραύμα, κούραση ή υπερβολική χρήση αλκοόλ και άλλων ουσιών.

Είναι η διπλωπία επείγον περιστατικό;

Η διπλή όραση που εμφανίζεται απότομα και συνοδεύεται από πονοκεφάλους, πτώση του βλεφάρου, ζάλη ή ναυτία μπορεί να είναι δυνητικά μία σοβαρή και επείγουσα ιατρική κατάσταση ειδικά σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Πότε πρέπει να επισκεφτώ οφθαλμίατρο για διπλωπία;

Σε κάθε περίπτωση ξαφνικής εμφάνισης διπλής όρασης είναι απαραίτητη η οφθαλμολογική εξέταση.

Υπάρχουν θεραπείες χωρίς χειρουργείο για τη διπλωπία;

Μη χειρουργικές θεραπείες περιλαμβάνουν χορήγηση ειδικών γυαλιών με πρίσματα και ασκήσεις των μυών των οφθαλμών.

Μπορεί η διπλωπία να επηρεάσει την οδήγηση;

Η διπλή όραση μπορεί να καταστήσει την οδήγηση ανέφικτη και επικίνδυνη για αυτό συστήνεται ο ασθενής να αποφεύγει να οδηγεί μέχρι να αντιμετωπιστεί πλήρως η διπλή όραση.

Η διπλωπία είναι ένα σύμπτωμα που δεν πρέπει να αγνοείται, καθώς μπορεί να υποδηλώνει απλές αλλά και σοβαρές οφθαλμικές ή νευρολογικές παθήσεις. Η έγκαιρη αξιολόγηση από εξειδικευμένο οφθαλμίατρο και η σωστή θεραπευτική προσέγγιση συμβάλλουν σημαντικά στην προστασία της όρασης, καθώς και στην πρόληψη σοβαρών επιπλοκών.

Κλείστε άμεσα ραντεβού με τον Χειρουργό Οφθαλμίατρο Dr. Θάνο Μπεζάτη για αξιόπιστη διάγνωση και εξατομικευμένη φροντίδα της όρασής σας.