Ποια είναι τα αίτια εμφάνισης του καταρράκτη;
Ο καταρράκτης ματιών μπορεί να προκληθεί από διάφορες αιτίες, όπως:
- Ηλικία: Η θόλωση του φακού του ματιού είναι μια φυσιολογική διαδικασία που συμβαίνει με την ηλικία. Καθώς μεγαλώνουμε, οι πρωτεΐνες στον φακό του ματιού αρχίζουν να διασπώνται και να συσσωρεύονται, προκαλώντας θόλωση.
- Τραυματισμοί: Ο τραυματικός καταρράκτης μπορεί να προκληθεί από τραυματισμούς στην περιοχή του ματιού. Αυτοί οι τραυματισμοί μπορεί να είναι είτε διατρητικοί είτε αμβλείς και να οδηγήσουν σε άμεση ή καθυστερημένη θόλωση του φυσικού φακού.
- Παθήσεις: Ορισμένες παθήσεις, όπως ο διαβήτης, η υπέρταση, και η αθηροσκλήρωση, μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης της πάθησης. Αυτές οι παθήσεις επηρεάζουν την υγεία του φακού και επιταχύνουν τη διαδικασία θόλωσης.
- Γενετικοί παράγοντες: Ο συγγενής καταρράκτης είναι μια σπάνια πάθηση που προκαλείται από γενετικούς παράγοντες. Μπορεί να εμφανιστεί σε βρέφη και παιδιά και συχνά απαιτεί έγκαιρη χειρουργική επέμβαση για την αποκατάσταση της όρασης.
Ποιοι είναι οι τύποι του καταρράκτη με βάση τα αίτια εμφάνισής του;
Με βάση τα αίτια που προκαλούν τον καταρράκτη, αυτός διακρίνεται στις ακόλουθες κατηγορίες:
- Ηλικιακός καταρράκτης: Εμφανίζεται λόγω προχωρημένης ηλικίας
- Συγγενής καταρράκτης: Ο καταρράκτης μπορεί να εμφανιστεί σε βρεφική ή παιδική ηλικία λόγω γενετικής προδιάθεσης και θετικού κληρονομικού ιστορικού.
- Δευτερογενής καταρράκτης: Περιλαμβάνει διάφορες αιτίες όπως είναι η χρόνια χρήση κορτιζόνης, ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπεριώδης ακτινοβολία, η θεραπευτική ακτινοβολία σε περιπτώσεις όγκων κεφαλής ή κόγχων και οι ενδοφθάλμιες φλεγμονές, όπως είναι η ραγοειδίτιδα.
- Τραυματικός καταρράκτης: Σοβαρά διατρητικά ή αμβλεία τραύματα των οφθαλμών ενδέχεται να προκαλέσουν καταρράκτη.
- Ιατρογενής καταρράκτης: Προκαλείται μετά από χειρουργεία οφθαλμών, όπως είναι η υαλοειδεκτομή ή επεμβάσεις γλαυκώματος.
Πώς γίνεται η διάγνωση του καταρράκτη;
Η διάγνωση του καταρράκτη γίνεται με την παρακάτω διαδικασία και εξετάσεις:
- Λήψη λεπτομερούς ιστορικού συμπτωμάτων, κληρονομικού ιστορικού και καταγραφή φαρμακευτικής αγωγής
- Εξέταση οπτικής οξύτητας
- Εξέταση στη σχισμοειδή λυχνία
- Μέτρηση της ενδοφθάλμιας πίεσης
- Βυθοσκόπηση
Ποια είναι η θεραπεία για την αντιμετώπιση του καταρράκτη;
Δεν υπάρχουν σταγόνες ή φάρμακα για τη θεραπεία του καταρράκτη. Η θεραπεία του είναι η χειρουργική αφαίρεση του φυσικού θολωμένου φακού του ματιού και η αντικατάστασή του με έναν διαφανή συνθετικό ενδοφθάλμιο φακό. Ο νέος φακός τοποθετείται μόνιμα στον οφθαλμό και δεν χρειάζεται αντικατάσταση. Η χειρουργική επέμβαση του καταρράκτη είναι η πιο συχνά εφαρμοζόμενη επέμβαση στην ιατρική με περίπου 4,5 εκατομμύρια ευρωπαίων ετησίως να χειρουργούνται. Τα ποσοστά επιτυχίας ξεπερνούν το 99% και τα αποτελέσματα είναι άμεσα.
Ποιοι είναι οι τύποι ενδοφακών;
Υπάρχουν διάφοροι τύποι ενδοφακών που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση του καταρράκτη, όπως:
Απλοί μονοεστιακοί ενδοφακοί: Είναι οι πιο συνηθισμένοι τύποι ενδοφακών και χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της πάθησης σε άτομα χωρίς υψηλό αστιγματισμό. Παρέχουν καλή όραση σε μία απόσταση, συνήθως μακριά ή κοντά.
Τορικοί ενδοφακοί: Είναι ειδικοί ενδοφακοί που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση του καταρράκτη σε άτομα, που εκτός από μυωπια ή υπερμετρωπία, έχουν και αστιγματισμό άνω του ενός βαθμού. Βοηθούν στη διόρθωση της ανωμαλίας του κερατοειδούς και προσφέρουν καλύτερη ποιότητα όρασης.
Premium ενδοφακοί: Αυτοί είναι υψηλής ποιότητας ενδοφακοί που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση του καταρράκτη σε άτομα που επιθυμούν να έχουν την καλύτερη δυνατή όραση σε όλες τις αποστάσεις χωρίς τη χρήση γυαλιών. Περιλαμβάνουν πολυεστιακούς, τριπλοεστιακούς και EDoF (Enhanced Depth of Focus) φακούς, οι οποίοι επιτρέπουν καλή όραση σε πολλές αποστάσεις και μειώνουν την εξάρτηση από γυαλιά.
Με την επιλογή του κατάλληλου τύπου ενδοφακού, οι ασθενείς μπορούν να επιτύχουν την καλύτερη δυνατή όραση μετά τη χειρουργική επέμβαση του καταρράκτη.
Πότε πρέπει να γίνεται εγχείρηση καταρράκτη;
Αν και παλαιότερα επικρατούσε η άποψη ότι ο καταρράκτης πρέπει να αφαιρείται στο ώριμο, προχωρημένο στάδιο, τα τελευταία χρόνια θεωρείται προτιμότερο η επέμβαση να πραγματοποιείται νωρίτερα και συγκεκριμένα μόλις οι καθημερινές λειτουργίες του ασθενούς έχουν αρχίσει να επηρεάζονται. Αυτό έχει το προτέρημα ότι όσο λιγότερο προχωρημένος είναι ο καταρράκτης, τόσο λιγότερες είναι οι πιθανότητες μιας επιπλοκής κατά το χειρουργείο και τόσο ταχύτερη είναι η ανάρρωση μετεγχειρητικά.
Προεγχειρητικός έλεγχος καταρράκτη
Πριν από τη χειρουργική επέμβαση του καταρράκτη, είναι σημαντικό να γίνονται ολοκληρωμένες οφθαλμολογικές εξετάσεις και αξιολογήσεις της γενικής υγείας του ασθενούς. Ο αναλυτικός προεγχειρητικός έλεγχος είναι η απαραίτητη προϋπόθεση για να εξασφαλιστεί το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Αφού έχει γίνει η διάγνωση από τον ιατρό, γίνονται κάποιες μετρήσεις, οι οποίες αποσκοπούν αφενός στον σωστό υπολογισμό της δύναμης του ενδοφακού που θα χρησιμοποιηθεί και αφετέρου στον προγραμματισμό της μεθόδου του χειρουργείου για την πρόληψη τυχόν επιπλοκών:
- Τοπογραφία κερατοειδούς για τον αποκλεισμό ανωμαλιών, όπως ο κερατόκωνος.
- Κερατοειδική ενδοθηλιομέτρηση για χαρτογράφηση της εσωτερικής στοιβάδας του κερατοειδούς, που σε περίπτωση αδυναμίας της μπορεί να οδηγήσει σε καθυστέρηση της ανάκαμψης της όρασης.
- Οπτική τομογραφία συνοχής ωχράς κηλίδας και οπτικού νεύρου για τον αποκλεισμό παθολογιών που μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά το τελικό αποτέλεσμα.
- Οπτική βιομετρία για τον υπολογισμό του ενδοφακού με ακριβή μέτρηση των καμπυλοτήτων του κερατοειδούς, του πάχους του προσθίου θαλάμου και του αξονικού μήκους του οφθαλμού.
Πώς γίνεται η εγχείρηση καταρράκτη;
Η επέμβαση του καταρράκτη γίνεται με τοπική αναισθησία με σταγόνες και διαρκεί λιγότερο από 15 λεπτά. Ο χειρουργός με τη χρήση ειδικού μικροσκοπίου και μέσα από μία τομή 2,2 χιλιοστών αφαιρεί τον θολωμένο φυσικό φακό με τη βοήθεια υπερήχων, θρυμματίζοντάς τον σε μικρά κομμάτια τα οποία απομακρύνονται από τον οφθαλμό. Η τεχνική αυτή ονομάζεται φακοθρυψία, και αποτελεί την πιο διαδεδομένη μέθοδο παγκοσμίως. Στη συνέχεια, μέσα από την ίδια τομή, γίνεται η ένθεση του τεχνητού ενδοφακού στη θέση που στήριξης του φυσικού φακού του ματιού.
Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, ενδείκνυται η χρήση του femtosecond laser, το οποίο χρησιμοποιείται κυρίως στις διαθλαστικές επεμβάσεις, προκειμένου να πραγματοποιηθούν οι τομές και η μερική διάνοιξη του κρυσταλλοειδούς φακού. Οι περιπτώσεις αυτές περιλαμβάνουν πολύ πυκνούς και ώριμους καταρράκτες όπου έχει δειχθεί ότι η χρήση του femtosecond laser έχει πλεονεκτήματα έναντι της παραδοσιακής μεθόδου. Ο ιατρός θα συμβουλεύσει τον ασθενή ανάλογα την περίπτωση εάν η χρήση του laser έχει οφέλη για την αφαίρεση του καταρράκτη του και θα τον καθοδηγήσει αντίστοιχα ώστε να ληφθεί η πιο επιστημονικά σωστή απόφαση που θα εξασφαλίσει το αρτιότερο χειρουργικό αποτέλεσμα.
Τι να προσέχω μετά από την επέμβαση καταρράκτη;
Αμέσως μετά από την επέμβαση του καταρράκτη, το μάτι καλύπτεται με μια διαφανή πλαστική προστατευτική μεμβράνη και ο ασθενής επιστρέφει μετά από μία ώρα στο σπίτι του. Αυτή η μεμβράνη αφαιρείται την ίδια ημέρα και εφαρμόζεται μόνο κατά τον βραδινό ύπνο για μια εβδομάδα. Ο ασθενής ξεκινάει την ειδική αγωγή με κολλύρια, τα οποία περιλαμβάνουν ένα συνδυασμένο κολλύριο αντιβιοτικού/κορτιζόνης και ένα κολλύριο ενυδατικών σταγόνων, τέσσερις φορές την ημέρα. Η συνολική διάρκεια λήψης των κολλυρίων είναι τέσσερις εβδομάδες.
Η προσωπική υγιεινή είναι σημαντική για την αποφυγή λοίμωξης του χειρουργημένου οφθαλμού. Είναι φυσιολογικό να υπάρχουν εκκρίσεις και δάκρυα μετά από την επέμβαση. Ο καθαρισμός γίνεται με αποστειρωμένες γάζες και φυσιολογικό ορό, κάνοντας απαλές κινήσεις πάνω στα βλέφαρα και όχι σε άμεση επαφή με τον οφθαλμό. Την πρώτη εβδομάδα, οπότε και υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος μόλυνσης, πρέπει να αποφεύγεται το τρίψιμο των ματιών, καθώς και η επαφή με ρύπους, καπνούς και υδρατμούς. Συστήνεται η χρήση γυαλιών ηλίου για την αποφυγή πρόκλησης ερεθισμού από την υπεριώδη ακτινοβολία. Τέλος, κατά το λούσιμο δεν πρέπει να έρχεται το μάτι σε επαφή με το νερό.
Η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες είναι άμεση. Πρέπει να αποφεύγεται η πολύ έντονη άσκηση για μερικές ημέρες μετά από την επέμβαση. Επίσης, είναι καλό να αποφεύγεται η τοπική χρήση καλλυντικών προϊόντων, καθώς και η κολύμβηση για μια εβδομάδα.
Ποια είναι τα συμπτώματα μετά την εγχείρηση καταρράκτη;
Πιθανά συμπτώματα μετά από εγχείρηση καταρράκτη περιλαμβάνουν:
- Τσούξιμο
- Φωτοευαισθησία
- Ερυθρότητα
- Δακρύρροια
- Αίσθημα ξένου σώματος
- Κνησμό
- Θολή όραση
- Πονοκέφαλο
- Οίδημα βλεφάρων
Ποιο είναι το κόστος για την εγχείρηση καταρράκτη;
Το κόστος της εγχείρησης καταρράκτη εξαρτάται από τον τύπο του ενδοφακού που θα εμφυτευθεί. Το κόστος αυξάνεται με τη χρήση “premium” ενδοφακών, όπως είναι ο τορικός, ο πολυεστιακός ή ο EDoF (Enhanced Depth of Focus) φακός. Ο ιατρός σας θα σας εξηγήσει όλες τις πιθανές εναλλακτικές επιλογές και θα σας κατατοπίσει όσον αφορά το τελικό κόστος της επέμβασης.
Συχνές Ερωτήσεις
Πόσο διαρκεί η εγχείρηση καταρράκτη;
Ο μέσος χρόνος που διαρκεί η εγχείρηση καταρράκτη είναι 12 με 15 λεπτά. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να διαρκέσει περισσότερο ιδίως σε πολύ προχωρημένους ώριμους καταρράκτες. Ο ασθενής προσέρχεται στην κλινική μισή ώρα πριν το χειρουργείο και αποχωρεί μία ώρα μετά την ολοκλήρωσή του.
Πονάει η επέμβαση καταρράκτη;
Η επέμβαση καταρράκτη είναι τελείως ανώδυνη και γίνεται με τη χρήση τοπικής αναισθησίας, υπό τη μορφή σταγόνων. Κατά τη διάρκεια της επέμβασης ο ασθενής δεν αισθάνεται καθόλου πόνο, παρά μόνο ένα ενδεχόμενο ήπιο αίσθημα πίεσης.
Πότε αποκαθίσταται η όραση μετά από την εγχείρηση καταρράκτη;
Στις περισσότερες περιπτώσεις, μετά από την εγχείρηση καταρράκτη, η όραση αρχίζει να αποκαθίσταται από την επόμενη κιόλας ημέρα, και φτάνει το μέγιστο λίγες ημέρες μετά. Η ταχύτητα ανάρρωσης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πυκνότητα του καταρράκτη. Επομένως, όσο πιο ώριμος και προχωρημένος είναι, τόσο βραδύτερη είναι η ανάρρωση.
Γιατί έχω θολή όραση μετά από επέμβαση καταρράκτη;
Η θολή όραση μετά από την επέμβαση καταρράκτη είναι φυσιολογική τις πρώτες 1-2 ημέρες μετεγχειρητικά και οφείλεται συνήθως σε ήπιο οίδημα του κερατοειδούς, ήπια μετεγχειρητική φλεγμονή και δακρύρροια. Σπανιότερα μπορεί να οφείλεται σε αυξημένη πίεση του ματιού ή οίδημα της ωχράς κηλίδας.
Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές μετά από επέμβαση καταρράκτη;
Η επέμβαση καταρράκτη είναι από τις ασφαλέστερες χειρουργικές επεμβάσεις στην ιατρική με τα πιο υψηλά ποσοστά επιτυχίας και ικανοποίησης των ασθενών. Η εξέλιξη της τεχνολογίας και των χειρουργικών τεχνικών έχουν μειώσει σε εξαιρετικά χαμηλό ποσοστό την πιθανότητα επιπλοκής. Οι επιπλοκές μπορεί να περιλαμβάνουν:
- Μόλυνση σε ποσοστό λιγότερο του 1/10000.
- Ρήξη του οπισθίου περιφακίου, δηλαδή του υμένα του συγκρατεί τον φακό, σε ποσοστό 1%.
- Οίδημα της ωχράς κηλίδας σε ποσοστό 0.5%.
Οι επιπλοκές της επέμβασης είναι όχι μόνο εξαιρετικά σπάνιες, αλλά και πλήρως αντιμετωπίσιμες.
Τι να προσέχω μετά την επέμβαση καταρράκτη;
Μετά την επέμβαση καταρράκτη ο ασθενής θα πρέπει να προσέχει την τήρηση υγιεινής της περιοχής του οφθαλμού και του προσωπου για την αποφυγή μόλυνσης. Συστήνεται να εφαρμόζει με προσοχή την αγωγή που του χορηγήθηκε και να αποφεύγει την έντονη σωματική καταπόνηση και σκονισμένο περιβάλλον για 1 εβδομάδα.
Υπάρχει περίπτωση η εγχείρηση καταρράκτη να είναι αποτυχημένη;
Ο λόγος για να θεωρηθεί μια επέμβαση του καταρράκτη ως αποτυχημένη είναι η μετεγχειρητική όραση να είναι λιγότερη από πριν από το χειρουργείο. Αυτή η κατάσταση, αν και εξαιρετικά σπάνια, δεν είναι μηδενική. Οι περιπτώσεις αυτές, ευτυχώς, έχουν πιθανότητα να συμβούν σε 1 στις 10000 επεμβάσεις. Προκύπτουν κατόπιν σοβαρής μόλυνσης ή αιμορραγίας κατά το χειρουργείο, οι οποίες δεν κατέστη δυνατόν να αντιμετωπιστούν.
Ο καταρράκτης μπορεί να επανεμφανιστεί;
Ο καταρράκτης δεν επανεμφανίζεται. Παρόλα αυτά, σε ένα μικρό ποσοστό των ασθενών, μπορεί τα συμπτώματα να επανέλθουν. Αυτό συμβαίνει γιατί η φυσική μεμβράνη που βρίσκεται πίσω από τον ενδοφακό μπορεί να θολώσει. Η κατάσταση αυτή ονομάζεται “θόλωση του περιφακίου” και μπορεί να συμβεί μετά από μήνες ή ακόμη και μετά από ένα με δύο χρόνια μετά από την επέμβαση. Αντιμετωπίζεται πολύ εύκολα με εφαρμογή laser στο ιατρείο.
Θα χρειαστεί να φοράω γυαλιά μετά από την επέμβαση καταρράκτη;
Μετά την επέμβαση καταρράκτη ο στόχος είναι ο ασθενής να ανεξαρτητοποιηθεί σε ένα μεγάλο ποσοστό από τα γυαλιά. Ανάλογα τους ενδοφακούς που θα χρησιμοποιηθούν στο χειρουργείο μπορεί να μην χρειαστεί να φοράει γυαλιά ή ίσως να φοράει μόνο γυαλιά πρεσβυωπίας.
Κλείστε ραντεβού με τον ιατρό
