Τι είναι η πάρεση προσωπικού νεύρου;
Η πάρεση προσωπικού νεύρου, ή πάρεση προσώπου είναι μία σοβαρή νευρολογική πάρεση που οδηγεί σε απώλεια κινητικότητας των μυών του μισού προσώπου όπως των φρυδιών, των βλεφάρων, της παρειάς και του στόματος με αποτέλεσμα ασυμμετρία και διαταραχή λειτουργίας των οφθαλμών. Η παράλυση τύπου Bell αποτελεί την πιο συχνή μορφή τέτοιας παράλυσης.
Πάρεση προσωπικού νεύρου σε ηλικιωμένη γυναίκα. Παρατηρείται αδυναμία σύγκλεισης του βλεφάρου και πτώση της γωνίας του στόματος στην ίδια πλευρά
Πάρεση προσωπικού νεύρου: αιτίες και τύποι
Υπάρχουν πολλές διαφορετικές αιτίες της πάρεσης του προσωπικού νεύρου, με βάση τις οποίες η πάθηση ταξινομείται στους παρακάτω τύπους:
- Ιδιοπαθής ή αλλιώς παράλυση Bell. Τα αιτία είναι άγνωστα, αλλά πιθανολογείται ότι σχετίζεται με ιογενείς λοιμώξεις, αδυναμία του ανοσοποιητικού συστήματος και ψύξη στο πρόσωπο.
- Συγγενής, όπου η βλάβη υπάρχει εκ γενετής.
- Μολυσματική, μετά από λοίμωξη με μικρόβια.
- Τραυματική: Οφείλεται σε τραυματισμό στην πορεία του προσωπικού νεύρου από τον εγκέφαλο ως τους τελικούς του κλάδους στο πρόσωπο.
- Νεοπλαστική: Οφείλεται σε καλοήθη ή κακοήθη όγκο που πιέζει το προσωπικό νεύρο.
- Ιατρογενής: Οφείλεται σε επιπλοκή χειρουργικής επέμβασης, όπου τραυματίζεται το νεύρο.
Κλείστε ραντεβού με τον ιατρό
Ποια είναι τα συμπτώματα της παράλυσης προσωπικού νεύρου;
Τα συμπτώματα της πάρεσης του προσωπικού νεύρου (ή συχνά αποκαλούμενης ψύξη στο μισό πρόσωπο) είναι έντονα και εμφανίζονται ξαφνικά. Ξεκινούν με σταδιακή αδυναμία των μυών στην πλευρά του προσώπου που αντιστοιχεί η βλάβη και περιλαμβάνουν:
- Πτώση της γωνίας του στόματος.
- Δυσκολία στο σφύριγμα και το χαμόγελο.
- Αδυναμία ρυτίδωσης του μετώπου.
- Αδυναμία σύγκλεισης του οφθαλμού στην πλευρά της παράλυσης και αργό ανοιγοκλείσιμο των βλεφάρων.
- Άνοδο του άνω βλεφάρου και πτώση του κάτω βλεφάρου.
- Στροφή προς τα έξω του κάτω βλεφάρου, δηλαδή εντρόπιο.
- Πτώση του φρυδιού.
- Παραμόρφωση προσώπου
- Κόκκινο και ερεθισμένο οφθαλμό από ημιτελές κλείσιμο.
- Εμβοές.
Σε περιπτώσεις που η πάρεση του προσωπικού νεύρου υφίσταται για μήνες υπάρχουν συμπτώματα που είναι χαρακτηριστικά όπως:
- Συνκινησία: Πιο χαρακτηριστικά, όταν ο ασθενής προσπαθεί να σφυρίξει ή να μασήσει παρατηρείται κλείσιμο των βλεφάρων. Αυτό συμβαίνει γιατί, μήνες μετά την παράλυση, οι ίνες του νεύρου στην προσπάθειά τους να αναγεννηθούν, κατευθύνονται προς τον λάθος μυ και τον ενεργοποιούν ακούσια.
- Δακρύρροια, τα λεγόμενα και “κροκοδείλια δάκρυα”: Μία άλλη περίπτωση λάθος ανακατεύθυνσης των ινών του προσωπικού νεύρου σε χρόνιες καταστάσεις είναι η περίπτωση της δακρύρροιας κατά την μάσηση. Σε αυτήν τη περίπτωση οι ίνες έχουν ανακατευθυνθεί προς τον δακρυϊκό αδένα, ο οποίος παράγει δάκρυα όσο ο ασθενής χρησιμοποιεί τους μασητήριους μύες.
- Μείωση της όρασης από την χρόνια έκθεση του κερατοειδούς και ουλοποίησή του.
Σε ασθενείς με πάρεση τύπου Bell (ή αλλιώς πάρεση προσωπικού νεύρου από ψύξη στο πρόσωπο) μπορεί εμμέσως να προκληθεί απώλεια αισθητικότητας του κερατοειδούς. Σε αυτές τις περιπτώσεις υπάρχει κίνδυνος εξέλκωσης του κερατοειδούς και απώλεια όρασης.
Πώς γίνεται η διάγνωση της παράλυσης προσωπικού νεύρου;
Η διάγνωση της παράλυσης του προσωπικού νεύρου είναι κλινική και γίνεται στο ιατρείο μετά από λήψη λεπτομερούς ιατρικού ιστορικού και οφθαλμολογική εκτίμηση στη σχισμοειδή λυχνία. Τα χαρακτηριστικά ευρήματα της μυϊκής αδυναμίας του μισού προσώπου και η έλλειψη άλλων νευρολογικών συμπτωμάτων βοηθούν στη διάγνωση. Συχνά για τη διάγνωση της αιτίας χρειάζεται απεικονιστική μελέτη με μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου. H έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της νόσου είναι πολύ σημαντική.
Ποια είναι η θεραπεία για την αντιμετώπιση της πάρεσης;
Η θεραπεία για την αντιμετώπιση της πάρεσης του προσωπικού νεύρου μπορεί να είναι μη χειρουργική ή χειρουργική:
Μη χειρουργική αντιμετώπιση
- Συστηματική ενυδάτωση του οφθαλμού με χρήση τεχνητών δακρύων και οφθαλμικών αλοιφών.
- Κλείσιμο του ματιού τις βραδινές ώρες κατά τον ύπνο με ειδική ταινία για προφύλαξη του κερατοειδούς.
- Προστατευτικός “υγρός” θάλαμος πάνω από το μάτι. Στόχος είναι να προφυλάξει τον οφθαλμό από τραυματισμούς κατά τον ύπνο και να διατηρήσει την υγρασία στην επιφάνεια του κερατοειδούς.
- Βελτίωση περιβαλλοντικών συνθηκών για τη μείωση ερεθισμού του ματιού, όπως είναι η αποφυγή καπνού και ξηρού αέρα.
- Ένεση βοτουλινικής τοξίνης στον ανελκτήρα μυ του άνω βλεφάρου, προκειμένου να κατέβει το άνω βλέφαρο. Στόχος της ένεσης είναι η ενίσχυση της προστασίας του κερατοειδούς και η υποβοήθηση του κλεισίματος των βλεφάρων. Η χρήση της βοτουλινικής τοξίνης είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική και στην αντιμετώπιση των χρόνιων επιπλοκών της πάρεσης του προσωπικού νεύρου, δηλαδή της συνκινησίας και των κροκοδειλίων δακρύων. Η έγχυση γίνεται μέσα στους μύες που ακούσια συσπώνται καθώς και στον δακρυϊκό αδένα.
Χειρουργική αντιμετώπιση
Η χειρουργική αντιμετώπιση περιλαμβάνει μια πληθώρα διαφορετικών χειρουργείων με σκοπό την ανακούφιση από τα συμπτώματα, αλλά και την επαναφορά της λειτουργίας των βλεφάρων και του οφθαλμού σε όσο το δυνατόν φυσιολογική κατάσταση. Επίσης, ένδειξη για χειρουργείο είναι η μη επαρκής ανταπόκριση σε συντηρητικά μέσα, όπου υφίσταται απειλή της υγείας του οφθαλμού.
Ποιες χειρουργικές επεμβάσεις πραγματοποιούνται;
Οι χειρουργικές επεμβάσεις που πραγματοποιούνται στην παράλυση του προσωπικού νεύρου περιλαμβάνουν μία ή συνδυασμό κάποιων από τις παρακάτω επεμβάσεις:
- Σύσφιξη κάτω βλεφάρου: Μπορεί να επιτευχθεί με πολλούς τρόπους, αλλά συχνότερα χρειάζεται βράχυνση του βλεφάρου και σταθεροποίησή του στην έξω γωνία του κόγχου.
- Ανόρθωση του φρυδιού: Η επέμβαση γίνεται με μικρή τομή κατά μήκος του άνω χείλους του φρυδιού. Έχει εξαιρετικά αποτελέσματα στην ανόρθωση του πεσμένου φρυδιού, αφαιρώντας το βάρος από το άνω βλέφαρο και αποκαθιστώντας τη συμμετρία.
- Κατέβασμα του άνω βλεφάρου: Αυτή η επέμβαση γίνεται με την ένθεση ειδικών βαριδίων χρυσού ή αλυσίδας πλατίνας κάτω από το δέρμα του άνω βλεφάρου. Συχνά συνδυάζεται με χαλάρωση και οπίσθια μετάθεση των μυών που ανεβάζουν το βλέφαρο. Στόχος είναι να εξασθενηθεί η δράση τους, ώστε να κατέβει το άνω βλέφαρο και να μπορεί ο ασθενής να κλείνει τον οφθαλμό.
- Προσωρινή ταρσορραφή: Αναφέρεται στο προσωρινό κλείσιμο των βλεφάρων με ράμμα. Εφαρμόζεται σε βαριές καταστάσεις, όπου απειλείται η υγεία του κερατοειδούς.
- Ανύψωση του μέσου προσώπου (midface lift): Στην πάρεση του προσωπικού νεύρου συμβαίνει συχνά κάθοδος του μέσου προσώπου και της παρειάς, εξαιτίας της απώλειας του τόνου των μυών. Αυτό συχνά χρειάζεται να διορθωθεί, όχι μόνο για αισθητικούς λόγους, αλλά και για να ενισχύσει το αποτέλεσμα της σύσφιξης του κάτω βλεφάρου, προσφέροντας επιπλέον υποστήριξη. Γίνεται με μικρή τομή κατά μήκος των βλεφαρίδων του κάτω βλεφάρου και χρησιμοποιούνται ειδικά εσωτερικά απορροφήσιμα ράμματα ανόρθωσης της παρειάς.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι η παράλυση Bell;
Η παράλυση Bell είναι μια ιδιοπαθής παράλυση του μισού προσώπου με απότομη εμφάνιση που αφορά σχεδόν τις μισές περιπτώσεις πάρεσης προσωπικού νεύρου. Θεωρείται ιογενούς αιτιολογίας και συνήθως αυτοπεριορίζεται μετά από μερικούς μήνες χωρίς να αφήνει λειτουργικά προβλήματα στον ασθενή.
Τι είναι η πάρεση προσωπικού νεύρου από ψύξη;
Η πάρεση προσωπικού νεύρου από ψύξη στο πρόσωπο είναι μία φλεγμονώδους αιτιολογίας παράλυση του μισού προσώπου μετά από έκθεση σε κρύο ή σε ρεύμα αέρα. Έχει πολύ καλή πρόγνωση και ταχεία ανάρρωση με έγκαιρη αγωγή με κορτιζόνη καθώς και τοπική αγωγή προστασίας του οφθαλμού.
Ποιος είναι ο χρόνος αποκατάστασης της πάρεσης προσωπικού νεύρου;
Ο χρόνος αποκατάστασης από πάρεση προσωπικού νεύρου ποικίλλει από μερικές ημέρες έως 12 μήνες ανάλογα την χρονική έναρξη και τον τύπο της θεραπευτικής αγωγής καθώς και τον οργανισμό του ασθενούς. Σε μικρό ποσοστό ασθενών παραμένουν μόνιμες βλάβες.
Κλείστε ραντεβού με τον ιατρό
