Ποια είναι τα αίτια εμφάνισης του γλαυκώματος;
Κύρια αιτία του γλαυκώματος στα μάτια είναι η αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση λόγω μειωμένης αποχέτευσης του υδατοειδούς υγρού. Ωστόσο, δεν προκαλεί πάντα βλάβες στο οπτικό νεύρο, όπως στην οφθαλμική υπερτονία. Υπάρχουν και άλλα αίτια εμφάνισης του γλαυκώματος πέρα από την πίεση:
- Ηλικία: Η αυξημένη ηλικία αυξάνει το κίνδυνο εμφάνισης γλαυκώματος.
- Φυλή: Οι αφροαμερικανοί έχουν το υψηλότερο ρίσκο και είναι ανθεκτικότεροι στη θεραπεία σε σύγκριση με τους καυκάσιους.
- Μυωπία: Η μυωπία φαίνεται να έχει υψηλά ποσοστά συσχέτισης με το γλαύκωμα. Συχνά είναι δύσκολο να αξιολογηθεί το οπτικό νεύρο, ειδικά σε υψηλότερους βαθμούς μυωπίας, καθώς μπορεί να εμφανίζει ελλείμματα οπτικού πεδίου ακόμα και χωρίς να συνυπάρχει γλαύκωμα.
- Πάχος του κερατοειδούς: Όσο πιο λεπτός είναι ο κερατοειδής χιτώνας, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα εμφάνισης γλαυκώματος.
- Οικογενειακό ιστορικό και κληρονομικότητα: Η πιθανότητα ανάπτυξης γλαυκώματος αυξάνει απο 3 έως 13 φορές αν υπάρχει πρώτου βαθμού συγγένεια με γλαυκωματικό ασθενή.
- Άλλοι παράγοντες περιλαμβάνουν τον σακχαρώδη διαβήτη, την αρτηριακή υπέρταση και τον καθιστικό τρόπο ζωής.
Τύποι γλαυκώματος
Το γλαύκωμα στα μάτια περιλαμβάνει ένα σύνολο παθήσεων που έχουν διαφορετική παθοφυσιολογία αλλά την ίδια κατάληξη, δηλαδή την απώλεια όρασης μέσω μη αναστρέψιμης βλάβης του οπτικού νεύρου:
Χρόνιο γλαύκωμα ανοικτής γωνίας
Το γλαύκωμα ανοιχτής γωνίας είναι η συχνότερη μορφή γλαυκώματος. Δεν παρουσιάζει συμπτώματα παρά μόνο στα τελευταία στάδια και είναι χρόνια. Ονομάζεται γλαύκωμα ανοικτής γωνίας γιατί η γωνία μεταξύ της οπίσθιας επιφάνειας του κερατοειδούς και της ίριδας είναι ανοικτή. Προκαλείται από τη μειωμένη παροχέτευση του υδατοειδούς υγρού, οδηγώντας σε χρόνια αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης.
Γλαύκωμα κλειστής γωνίας – Οξύ γλαύκωμα
Το γλαύκωμα κλειστής γωνίας είναι μια επείγουσα κατάσταση όπου η αποχέτευση του υδατοειδούς υγρού παρεμποδίζεται απότομα λόγω στενής ή αποφραγμένης γωνίας μεταξύ ίριδας και κερατοειδούς. Προκαλεί ταχεία αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης και απαιτεί άμεση ιατρική αντιμετώπιση. Συναντάται συχνότερα σε ασθενείς με υπερμετρωπία και αυξημένη ηλικία και έχει ισχυρή κληρονομική προδιάθεση.
Η οξεία κρίση γλαυκώματος χρήζει άμεσης θεραπείας είτε φαρμακευτικά είτε με laser ιριδοτομή, κατά την οποία με το YAG laser δημιουργείται μια τρύπα στην ίριδα, αποκαθιστώντας την ομαλή ροή του υδατοειδούς υγρού εντός του οφθαλμού
Δευτεροπαθές γλαύκωμα
Δευτεροπαθές ονομάζεται το γλαύκωμα που οφείλεται σε διαφορετική αιτία από την ανατομική κατασκευή και γενετική προδιάθεση του οφθαλμού. Οι πιθανές αιτίες δευτεροπαθούς γλαυκώματος περιλαμβάνουν την ύπαρξη:
- Χρόνιας φλεγμονής
- Τραύματος
- Όγκου
- Προχωρημένου καταρράκτη
- Νεοαγγειακών μεμβρανών, λόγω ισχαιμικών βλαβών του οφθαλμού από σακχαρώδη διαβήτη ή αποφράξεις αγγείων
Συγγενές γλαύκωμα
Αποτελεί σπάνια πάθηση με ισχυρή γενετική προδιάθεση και αφορά νεογνά και παιδιά. Προκαλεί αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση και ευθύνεται για περίπου το 5% της τυφλότητας στην παιδική ηλικία. Η πρόγνωση ποικίλλει σημαντικά από καλή έως πλήρη τύφλωση.
Γλαύκωμα χαμηλής πίεσης
Στο γλαύκωμα υψηλής πίεσης ο ασθενής εμφανίζει τις ίδιες γλαυκωματικές βλάβες του οπτικού νεύρου με το γλαύκωμα ανοικτής γωνίας, αλλά η ενδοφθάλμια πίεση είναι εντός των φυσιολογικών ορίων. Η πορεία της νόσου είναι επίσης παρόμοια με το γλαύκωμα ανοικτής γωνίας, έχοντας μια χρόνια πορεία χωρίς συμπτώματα. Παρά το γεγονός ότι η αιτία της νόσου αυτής δε δείχνει να συνδέεται άμεσα με την ενδοφθάλμια πίεση, αλλά με άλλους παράγοντες όπως υπόταση και αγγειακές διαταραχές, η θεραπεία της στοχεύει στην επαρκή μείωση της ενδοφθάλμιας πίεσης, όπως και σε άλλες μορφές γλαυκώματος.
Ποια είναι τα συμπτώματα ανά τύπο γλαυκώματος;
Η πορεία του γλαυκώματος είναι αργή και δεν προκαλεί ξαφνικά προβλήματα στον ασθενή. Τα συχνότερα συμπτώματα στο γλαύκωμα ματιών περιλαμβάνουν:
- Μειωμένη περιφερική όραση
- Μειωμένη οπτική οξύτητα
- Πόνος ή αίσθημα πίεσης στα μάτια
- Φωτοστέφανα γύρω από αντικείμενα κυρίως το βράδυ
- Σκοτεινές κηλίδες στο οπτικό πεδίο
Συμπτώματα σε χρόνιο γλαύκωμα ανοικτής γωνίας
- Απουσία ενοχλήσεων: Δεν υπάρχουν συμπτώματα ή πόνος στα αρχικά στάδια.
- Σταδιακή απώλεια πλάγιας όρασης: Η όραση περιορίζεται αργά και περιφερειακά.
- Τυφλά σημεία: Εμφανίζονται σκοτεινές κηλίδες στο οπτικό πεδίο.
- Σοβαρή εξασθένηση όρασης: Σημαντική δυσκολία στην όραση σε προχωρημένο στάδιο.
Συμπτώματα σε oξύ γλαύκωμα κλειστής γωνίας
- Απουσία ενοχλήσεων: Δεν υπάρχουν συμπτώματα ή πόνος στα αρχικά στάδια, οδηγώντας σε μη αναστρέψιμες βλάβες του οπτικού νεύρου.
- Απότομος και ισχυρός πόνος: Έντονη ενόχληση στον οφθαλμό που εκδηλώνεται ξαφνικά.
- Έντονη κεφαλαλγία: Συνοδός πόνος στην περιοχή του κεφαλιού.
- Θολωμένη όραση: Απώλεια της καθαρότητας και της ευκρίνειας.
- Κύκλοι γύρω από το φως: Εμφάνιση φωτοστέφανων, κυρίως κατά τις νυχτερινές ώρες.
- Ερεθισμένα και κόκκινα μάτια: Έντονη ερυθρότητα στην επιφάνεια του ματιού.
- Τάση για εμετό: Συμπτώματα ναυτίας που συνοδεύουν τον πόνο.
Συμπτώματα στο συγγενές γλαύκωμα
Πώς βλέπει κάποιος που έχει γλαύκωμα;
Η αριστερή εικόνα δείχνει πως βλέπει ένας άνθρωπος χωρίς γλαύκωμα και δεξιά πώς βλέπεις όταν έχεις γλαύκωμα.
Πώς γίνεται η διάγνωση του γλαυκώματος;
Η διάγνωση του γλαυκώματος περιλαμβάνει μια σειρά εξετάσεων, τα αποτελέσματα των οποίων αξιολογούνται συνδυαστικά:
- Μέτρηση της ενδοφθάλμιας πίεσης.
- Βυθοσκόπηση, δηλαδή εξέταση του αμφιβληστροειδή στη σχισμοειδή λυχνία μετά από διαστολή της κόρης με ειδικές σταγόνες.
- Γωνιοσκόπηση (εξέταση της γωνίας κερατοειδούς – ίριδας με ειδικό φακό στη σχισμοειδή λυχνία).
- Οπτική τομογραφία συνοχής (OCT): Επιτρέπει την αντικειμενική μέτρηση του πάχους του οπτικού νεύρου και ανιχνεύει οποιεσδήποτε μεταβολές στην πορεία του χρόνου.
- Εξέταση οπτικών πεδίων: Αποτελεί την πιο ειδική και ευαίσθητη εξέταση της λειτουργίας του οπτικού νεύρου, εντοπίζοντας ακόμα και σε πολύ πρώιμα στάδια τις γλαυκωματικές αλλαγές.
- Τομογραφία των οπτικών θηλών (HRT): Η εξέταση αυτή είναι σημαντική στη διάγνωση και την αντιμετώπιση του γλαυκώματος. Στο πλαίσιο αυτής, χρησιμοποιείται ένα ειδικό laser για τη λήψη τρισδιάστατων φωτογραφιών της κεφαλής του οπτικού νεύρου.
Ποιες είναι οι μέθοδοι θεραπείας του γλαυκώματος;
Η θεραπεία για την αντιμετώπιση του γλαυκώματος εστιάζει στον έλεγχο της ενδοφθάλμιας πίεσης για να σταματήσει η εξέλιξη της νόσου, καθώς η ήδη υπάρχουσα βλάβη είναι μόνιμη. Οι διαθέσιμες επιλογές περιλαμβάνουν:
Φαρμακευτική αγωγή
Περιλαμβάνει ένα συνδυασμό διαφόρων αντιγλαυκωματικών κολλυρίων που, ανάλογα τη θεραπευτική ουσία που περιέχουν, επιτυγχάνουν μείωση της ενδοφθάλμιας πίεσης με διαφορετικό τρόπο. Αξίζει να σημειωθεί ότι μπορεί να χρειαστεί ο ασθενής να χρησιμοποιεί μέχρι και τρία κολλύρια την ημέρα.
Θεραπεία με laser
Η πιο συχνή και προηγμένη μορφή laser θεραπείας για το γλαύκωμα είναι η εκλεκτική laser τραμπεκουλοπλαστική (SLT). Η μέθοδος αυτή εφαρμόζει μη-θερμικό laser στη γωνια του προσθίου θαλάμου, από την οποία παροχετεύεται το υδατοειδές υγρό. Με αυτόν τον τρόπο διευκολύνεται η απομάκρυνσή του και μειώνεται η ενδοφθάλμια πίεση. Η αγωγή αυτή με βάση τις νέες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Γλαυκώματος μπορεί να εφαρμοστεί και ως αγωγή πρώτου βαθμου πριν από τη χρήση σταγόνων. Προκαλεί μείωση 25 με 30% της ενδοφθάλμιας πίεσης και συχνά χρειάζεται να επαναλαμβάνεται ανά 3 με 4 έτη. Μπορεί επίσης να εφαρμοστεί συνδυαστικά με τη λήψη κολλυρίων.
Σε γλαύκωμα κλειστής γωνίας εφαρμόζεται η laser ιριδοτομή, η οποία αποκαθιστά την ομαλή κυκλοφορία του υδατοειδούς υγρού. Τέλος, σε προχωρημένες μορφές δευτερογενούς γλαυκώματος εφαρμόζεται η κυκλοφωτοπηξία, η οποία προκαλεί μείωση της παραγωγής του υδατοειδούς υγρού μέσω της εκλεκτικής καταστροφής του ακτινωτού σώματος του οφθαλμού.
Μικροεπεμβατική χειρουργική θεραπεία (MIGS)
Οι σύγχρονες ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι (MIGS) αποτελούν μια σημαντική εξέλιξη στη χειρουργική του γλαυκώματος, προσφέροντας εξαιρετικά αποτελέσματα με λιγότερο τραυματικές τεχνικές σε σχέση με τα παραδοσιακά χειρουργεία. Ενδείκνυνται κυρίως για ασθενείς με αρχικό έως μετρίου βαθμού γλαύκωμα, χρησιμοποιώντας ειδικά ενθέματα (όπως το iStent) ή προηγμένες τεχνικές βελτίωσης της αποχέτευσης (όπως το Kahook Dual Blade και η καναλοπλαστική). Μέσω αυτών των μηχανισμών, επιτυγχάνεται σημαντική μείωση της ενδοφθάλμιας πίεσης, περιορίζοντας την ανάγκη για πιο σύνθετες και επεμβατικές χειρουργικές προσεγγίσεις.
Χειρουργική θεραπεία γλαυκώματος
Η κλασική συμβατική χειρουργική θεραπεία του γλαυκώματος επιτυγχάνει τη μεγαλύτερη μείωση της ενδοφθάλμιας πίεσης, μέσω της βελτίωσης της παροχέτευσης του υδατοειδούς υγρού. Η πιο συχνά εφαρμοζόμενη επέμβαση είναι αυτή της τραμπεκουλεκτομής, κατά την οποία δημιουργείται ένας νέος δρόμος για την απομάκρυνση του υδατοειδούς υγρού από τον πρόσθιο θάλαμο προς την εξωτερική επιφάνεια του σκληρού χιτώνα. Τέλος, σε περιπτώσεις αποτυχημένων επεμβάσεων τραμπεκουλεκτομής ή σε δευτεροπαθή γλαυκώματα γίνεται ένθεση ειδικών βαλβίδων παροχέτευσης όπως Ahmed ή Baerveldt tube.
Στόχος της αντιμετώπισης του γλαυκώματος είναι η μείωση της ενδοφθάλμιας πίεσης, ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε ασθενούς, στο επίπεδο στο οποίο η νόσος παραμένει στάσιμη και δεν προχωρά σε περαιτέρω καταστροφή του οπτικού νεύρου.
Ποιο είναι το κόστος εγχείρησης του γλαυκώματος;
Το κόστος της επέμβασης γλαυκώματος εξαρτάται από το είδος του χειρουργείου που θα επιλεχθεί εξατομικευμένα, με βάση τις ανάγκες του κάθε ασθενούς. Ενδεικτικά το κόστος κυμαίνεται από 1500-3500 ευρώ. Επικοινωνήστε με τον χειρουργό οφθαλμίατρό σας, προκειμένου να σας ενημερώσει πλήρως.
Κλείστε ραντεβού με τον ιατρό
